tanzimatfermani.com https://www.tanzimatfermani.com Tanzimat Fermanı ve Dönemi tr-TR hourly 1 Copyright 2019, tanzimatfermani.com Sun, 25 Jan 2015 00:00:00 +0000 Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0000 60 Gülhane Hattı Hümayunu https://www.tanzimatfermani.com/gulhane-hatti-humayunu.html Fri, 16 Nov 2018 06:40:50 +0000 Gülhane-i Hattı Hümayunu, bilinen diğer adıyla Tanzimat Fermanı Abdülmecit döneminde ilan edilmiş bir bildiridir. Bu bildiri Gülhane parkında ilan edildiği için Gülhane-i Hattı Hümayunu denilmiştir. Gülhane
Gülhane-i Hattı Hümayunu, bilinen diğer adıyla Tanzimat Fermanı Abdülmecit döneminde ilan edilmiş bir bildiridir. Bu bildiri Gülhane parkında ilan edildiği için Gülhane-i Hattı Hümayunu denilmiştir. Gülhane-i Hattı Hümayunu 3 Kasım 1839 yılında Osmanlı Devleti'nin iç karışıklıklarını son erdirmek için ilan edilmiştir.

Gülhane-, Hattı Hümayun'un İlan Nedenleri

Gülhane-i Hattı Hümayun'un ilan edilmesinin ana nedeni Avrupalı Devletlerin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasını engellemektir. Diğer nedenler de şu şekildedir;
  • Mısır ve Boğazlar konusunda Avrupalı Devletlerin desteğini almak
  • Devlet ve toplum için demokratik bir yapı oluşturmak
Gülhane Hattı Hümayunu
Gülhane-i Hattı Hümayu'nun Özellikleri ve İçerisinde Yer Alan Konular

Gülhane-i Hattı Hümayun'un en önemli özelliği padişah yetkilerinin sınırlandırılmasıdır. Bu fermana göre kanun gücü her gücün üstünde sayılmıştır. Gülhane-i Hattı Hümayun Anayasa ve demokrasiye dayanmaktadır. Gülhane-i Hattu Hümayun Osmanlı Devleti'nin batılılaşma konusunda atmış olduğu ilk adımdır. Gülhane-i Hattı Hümayun halkın rolü olmadan, Padişah Abdülmecit'in isteğiyle ilan edilmiştir. Gülhane-i Hattu Hümayun'da genel olarak azınlıklar ile ilgili konular yer almaktadır.

Gülhane Hattı Hümayun'un Maddeleri

Gülhane-i Hattı Hümayun'a göre;
  • Azınlıkların can, mal ve namus güvenliği sağlanmıştır
  • Vergi sistemi yeniden düzenlenerek herkesin gelirine göre alınması kararı alınmıştır
  • Askerlik ocak görevinden çıkarılarak, vatan görevi haline getirilmiştir. Buna göre azınlıkların da askere alınması kararlaştırılmıştır.
  • Mahkemeler açık hale getirilmiştir. Kimsenin mahkemeye çıkarılmadan cezalandırılamayacağı kararlaştırılmıştır. 
  • Herkesin malını miras bırakabilmesi serbestliği tanınmıştır.
  • Rüşvet ve iltimas engellenmiştir.
  • Herkesin kanun önünde eşit olması sağlanmıştır.
Gülhane-i Hattı Hümayun'la Birlikte Hukuk Alanında Meydana Gelen Yenilikler

Gülhane-i Hattı Hümayun ile birlikte özellikle dine bağlı ayrıcalıklar kısmi ölçüde kaldırılmıştır. Yeni yasayla birlikte Osmanlı Devleti toprakları içerisinde yaşayan tüm herkes Osmanlı vatandaşı sayılmıştır. 1840 yılında Fransız Ceza Yasası'ndan alınan maddelerle yeni Ceza Kanunnamesi hazırlanmıştır. Yine bunun yanı sıra 1850 yılında Fransa'dan alınan Ticaret Kanunu'na dayanılarak yeni Ticaret Kanunname'i oluşturulmuştur. Faiz, kambiyo ve anonim şirket kavramları ilk defa Osmanlı hukukunda yer almıştır.

Gülhane-i Hattu Hümayun'la Birlikte Mali Alanda Meydana Gelen Yenilikler

Gülhane-i Hattı Hümayun sayesinde 1841-1842 yılları arasında ilk defa bütçe hazırlanmıştır. Bundan sonra da 1846-1847 yılında ise ilk modern bütçe hazırlanmıştır. Gülhane-i Hattı Hümayun ile birlikte vergi konusunda da düzenleme yapılmıştır. Vergi halk arasında herkese eşit olarak dağıtılmıştır. Bunun yanı sıra devlet görevlilerinin halktan aldıkları vergiler de yasaklanmıştır. Sadece resmi vergiler geçerli sayılmıştır. 1840 yılında kaime adında ilk kağıt para basılmıştır. 1855 yılında da Kırım Savaşı'nın maddi yükünün altından kalkabilmek için ilk defa dış borç olarak İngiltere'den borç alınmıştır.

Gülhane-i Hattı Hümayun'la Birlikte Askeri Alanda Meydana Gelen Yenilikler

Gülhane Hattı Hümayun ile birlikte askerlik zorunlu hale getirilmiştir. Zorunlu askerlik yaşı 20 olarak ilan edilmiş ve süresi de 4 yıl olarak kabul edilmiştir. Yeni düzenlemeyle birlikte gayrimüslimlerin de orduya girip rütbe alması sağlanmıştır. Bununla birlikte Avrupa tarzında yeni bir donanma oluşturmak için çalışmalar yapılmıştır. Bahriye Nezareti k]]> Tanzimat Fermanı Nedir https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-nedir.html Fri, 16 Nov 2018 09:14:01 +0000 Tanzimat Fermanı; 1839'da okunan, Türk tarihinde ilk modernleşme ve demokratikleşme hareketi olarak kabul edilen fermandır. Gülhane Hatt-ı Şerifi'ninin okunmasıyla başlayan bu dönem de Tanzimat Dönemi adını alır. Tanzimat Ferman Tanzimat Fermanı; 1839'da okunan, Türk tarihinde ilk modernleşme ve demokratikleşme hareketi olarak kabul edilen fermandır. Gülhane Hatt-ı Şerifi'ninin okunmasıyla başlayan bu dönem de Tanzimat Dönemi adını alır. Tanzimat Fermanı’nın Türk ve dünya tarihindeki önemi bir yana, böyle bir uygulamaya girilmesinin birçok sebebi vardır. Öyle ki; Orta Asya Türk Devletlerinden, Selçukluya, beyliklerden Osmanlı Devletinin ilk dönemlerine kadar Türk devletlerinde böyle bir harekete ihtiyaç duyulmamıştır. Ama sanayileşme, modernleşme, demokratikleşme, vs. anlamda birçok hızlı değişime giren dünyaya ayak uydurabilmek için o dönemin devlet kademesi Tanizmat Fermanını açıklamaya ihtiyaç duymuşlardır. Genel olarak Tanzimat Fermanının okunmasındaki amaçları sıralarsak:

Vergide ve devlet için toplanan diğer gelirlerde adaleti sağlamak, devlet kademelerinde rüşvet ve yolsuzluğu önlemek

Balkan, Yunanistan, Sırbistan vs. ayaklanmalar sonucunda edindikleri hoşnutsuzluk sebebiyle Ermeni, Rum, vs. gayrimüslim unsurların Osmanlı Devleti’ne bağlılığını pekiştirmek

Avrupa devletlerinin Osmanlı iç işlerine karışmasını engellemek

Dönemin önemli bir sorunu olan Mısır valisi Mehmet Ali Paşa sorununda Avrupa’yı Osmanlı Devleti tarafına çekmek

Fransız İhtilali’nin olası etkilerini ülke içinde hafifletmek

Askeri, ekonomik, sosyal, kültürel, vs. birçok alanda gerisinde kalınan Avrupa’yı yakalamak için artık küçük ıslahatların yetersiz olacağının anlaşılması ve köklü reformlara ihtiyaç duyulması olarak sıralanabilir.

Tanzimat Fermanı Nedir

“Tanzimat” sözcüğü kelime itibariyle “düzenleme, reform” gibi anlamlara gelir. Tanzimat Fermanı denmesindeki sebep de adı üzerinde bu dönemin birçok yeniliğe şahit olunan bir dönem olmasıdır. Tanzimat Fermanının okunmasıyla somut ve pratik anlamda başlayan bu dönemin teorik ve düşünce anlamında köklerinin 1789-1807 3.Selim ve 1807-1839 2.Mahmut dönemlerine kadar uzandığı söylenebilir. Tanzimat Dönemi olarak adlandırılan dönem; hakkındaki bu genel bilgileri dışında çok daha detaylı incelenmesi gereken bir dönemdir. Bundan ayrı olarak  Tanzimat Fermanına dönersek, Gülhane Hatt-ı Şerifinde okunan ve üzerinde durulan unsurlar genel olarak şu şekildedir:

Dini ve etnik farklılıklara bakılmaksızın tüm vatandaşlar “Osmanlı vatandaşı” statüsüne konularak devlet önünde eşit duruma getirildi.

Hukuk alanında ekonomik haklar; şirketler ve serbest ticaret yapılabilirlik gibi konularda Avrupa’dan esinlenilerek birçok yenilik getirildi.

İlk kez modern tarzda bir mali bütçe çalışması yapıldı

Askerlik devlet bünyesindeki her vatandaş için zorunlu hizmet kabul edilerek 20 yaşını doldurmuş her erkeğe 4 yıl zorunlu askerlik görevi getirildi.

Gayrimüslimlerin asker olamama geleneğinden vazgeçilerek asker olabilmeleri ve albaylık rütbesine kadar yükselebilmeleri kararlaştırıldı.

Deniz kuvvetleri başta olmak üzere askeri alanda birçok köklü değişiklik yapıldı. Ayrıca 1867’de Bahriye Nazırlığı kuruldu.

Mekatib-i Umumiye adında bir eğitim nazırlığı kurularak askeri okullar ve tıp okulları dışındaki okullar bu nazırlığın kontrolüne verildi.

Fransızca eğitim veren ilk okul(Galatasaray Sultanisi) açıldı ve batı tarzı eğitim veren okulların ülke içinde faaliyeti kolaylaştırıldı. 1848’de de ilk öğretmen okulu açıldı

Demir işleme, makine, pamuk, dokuma, vs. sektörlerde birçok atölye ve fabrika devlet eliyle açılarak batıyı yakalayacak şekilde sanayileşme çalışmalarına başlandı. Ayrıca buralarda çalışacak teknik eleman yetiştirmek amacıyla birçok teknik okul da açıldı.

Tanzimat Fermanı Avrupa tarafından olumlu karşılanmasına rağmen ülke içinde pek de amacına ulaştığı söylenemez. Çünkü Tanzimat Fermanını “gavurlaşma” olarak gören Müslüman halk durumdan memnun olmamıştır. Ayrıca gayrimüslim unsurlar içinde diğerlerine göre daha baskın olan Ortodokslar da diğer gayrimüslimlerle eşit stat]]> 1839 Tanzimat Fermanı https://www.tanzimatfermani.com/1839-tanzimat-fermani.html Fri, 16 Nov 2018 22:02:47 +0000 1839 Tanzimat Fermanı; Türk tarihinde ilk modernleşme ve demokratikleşme hareketi olarak kabul edilen fermandır. Gülhane Hatt-ı Şerifi'ninin okunmasıyla başlayan bu dönem de Tanzimat Dönemi adını alır. 1839 Tanzimat Fermanı’nı 1839 Tanzimat Fermanı; Türk tarihinde ilk modernleşme ve demokratikleşme hareketi olarak kabul edilen fermandır. Gülhane Hatt-ı Şerifi'ninin okunmasıyla başlayan bu dönem de Tanzimat Dönemi adını alır. 1839 Tanzimat Fermanı’nın Türk ve dünya tarihindeki önemi bir yana, böyle bir uygulamaya girilmesinin birçok sebebi vardır. Öyle ki; Orta Asya Türk Devletlerinden, Selçukluya, beyliklerden Osmanlı Devletinin ilk dönemlerine kadar Türk devletlerinde böyle bir harekete ihtiyaç duyulmamıştır. Ama sanayileşme, modernleşme, demokratikleşme, vs. anlamda birçok hızlı değişime giren dünyaya ayak uydurabilmek için o dönemin devlet kademesi 1839 Tanizmat Fermanını açıklamaya ihtiyaç duymuşlardır. Genel olarak 1839 Tanzimat Fermanının okunmasındaki amaçları sıralarsak:

Vergide ve devlet için toplanan diğer gelirlerde adaleti sağlamak, devlet kademelerinde rüşvet ve yolsuzluğu önlemek

Balkan, Yunanistan, Sırbistan vs. ayaklanmalar sonucunda edindikleri hoşnutsuzluk sebebiyle Ermeni, Rum, vs. gayrimüslim unsurların Osmanlı Devleti’ne bağlılığını pekiştirmek

1839 Tanzimat Fermanı

Avrupa devletlerinin Osmanlı iç işlerine karışmasını engellemek

Dönemin önemli bir sorunu olan Mısır valisi Mehmet Ali Paşa sorununda Avrupa’yı Osmanlı Devleti tarafına çekmek

Fransız İhtilali’nin olası etkilerini ülke içinde hafifletmek

Askeri, ekonomik, sosyal, kültürel, vs. birçok alanda gerisinde kalınan Avrupa’yı yakalamak için artık küçük ıslahatların yetersiz olacağının anlaşılması ve köklü reformlara ihtiyaç duyulması olarak sıralanabilir.

“Tanzimat” sözcüğü kelime itibariyle “düzenleme, reform” gibi anlamlara gelir. 1839 Tanzimat Fermanı denmesindeki sebep de adı üzerinde bu dönemin birçok yeniliğe şahit olunan bir dönem olmasıdır. 1839 Tanzimat Fermanının okunmasıyla somut ve pratik anlamda başlayan bu dönemin teorik ve düşünce anlamında köklerinin 1789-1807 3.Selim ve 1807-1839 2.Mahmut dönemlerine kadar uzandığı söylenebilir. Tanzimat Dönemi olarak adlandırılan dönem; hakkındaki bu genel bilgileri dışında çok daha detaylı incelenmesi gereken bir dönemdir. Bundan ayrı olarak 1839 Tanzimat Fermanına dönersek, Gülhane Hatt-ı Şerifinde okunan ve üzerinde durulan unsurlar genel olarak şu şekildedir:

Dini ve etnik farklılıklara bakılmaksızın tüm vatandaşlar “Osmanlı vatandaşı” statüsüne konularak devlet önünde eşit duruma getirildi.

Hukuk alanında ekonomik haklar; şirketler ve serbest ticaret yapılabilirlik gibi konularda Avrupa’dan esinlenilerek birçok yenilik getirildi.

İlk kez modern tarzda bir mali bütçe çalışması yapıldı

Askerlik devlet bünyesindeki her vatandaş için zorunlu hizmet kabul edilerek 20 yaşını doldurmuş her erkeğe 4 yıl zorunlu askerlik görevi getirildi.

Gayrimüslimlerin asker olamama geleneğinden vazgeçilerek asker olabilmeleri ve albaylık rütbesine kadar yükselebilmeleri kararlaştırıldı

Deniz kuvvetleri başta olmak üzere askeri alanda birçok köklü değişiklik yapıldı. Ayrıca 1867’de Bahriye Nazırlığı kuruldu.

Mekatib-i Umumiye adında bir eğitim nazırlığı kurularak askeri okullar ve tıp okulları dışındaki okullar bu nazırlığın kontrolüne verildi.

Fransızca eğitim veren ilk okul(Galatasaray Sultanisi) açıldı ve batı tarzı eğitim veren okulların ülke içinde faaliyeti kolaylaştırıldı. 1848’de de ilk öğretmen okulu açıldı

Demir işleme, makine, pamuk, dokuma, vs. sektörlerde birçok atölye ve fabrika devlet eliyle açılarak batıyı yakalayacak şekilde sanayileşme çalışmalarına başlandı. Ayrıca buralarda çalışacak teknik eleman yetiştirmek amacıyla birçok teknik okul da açıldı.

1839 Tanzimat Fermanı Avrupa tarafından olumlu karşılanmasına rağmen ülke içinde pek de amacına ulaştığı söylenemez. Çünkü 1839 Tanzimat Fermanını “gavurlaşma” olarak gören Müslüman halk durumdan memnun olmamıştır. Ayrıca gayrimüslim unsurlar içinde diğerlerine göre daha baskın olan Ortodokslar da diğer]]> 1 Tanzimat Dönemi Özellikleri https://www.tanzimatfermani.com/1-tanzimat-donemi-ozellikleri.html Sat, 17 Nov 2018 03:54:03 +0000 1 Tanzimat Dönemi Özellikleri, tanzimat edebiyatı, tanzimat döneminde oluşan kültürel ve siyasi hareketlerin bir sonucu olarak ortaya çıkan edebiyat akımıdır. Mustafa Reşit Paşa tarafından 3 kasım 1839 tarihinde il 1 Tanzimat Dönemi Özellikleri, tanzimat edebiyatı, tanzimat döneminde oluşan kültürel ve siyasi hareketlerin bir sonucu olarak ortaya çıkan edebiyat akımıdır. Mustafa Reşit Paşa tarafından 3 kasım 1839 tarihinde ilan edilen, Gülhane Hattı Humayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından ortaya çıkmıştır. Modernleşme ve yenileşme dönemidir. 1839 da ortaya çıkan Tanzimat Fermanının ilanından 1876 da 2. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla ve 1. Meşrutiyetin ilan edilmiş olduğu aralıktaki döneme Tanzimat dönemi denilir. Siyasi tarihimizde dönüm noktası olarak kabul edilen olaylardan biridir. Tanzimat fermanı fikir ve yapı bakımından incelendiğinde, Fransız Devriminin, insan ve vatandaş hakları bildirgesinden esinlenmiştir. Osmanlı hukuku tarihine bakıldığında, ilk kez vatandaşlık kavramı ve vatandaşlıktan doğan hak ve hürriyetler tanımlanmış fakat ferman getirmiş olduğu yenilikleri Osmanlı Devlet'inin eski töre ve kanunlarına dayandırmaya özen göstermiştir.  

1. Tanzimat Döneminin Özellikleri Nelerdir

  • 1. Tanzimat dönemi, 1860 tarihinde ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval'in çıkarılması ile başlayıp, ve 1876 tarihine kadar devam eden süreçtir.
  • Tanzimat döneminin sanatçıları Fransız edebiyatını örnek almışlardır.
  • Fransız Devriminin getirmiş olduğu yurt, özgürlük, eşitlik, hak ve adalet gibi kavramlar ilk defa kullanılmıştır.
  • Bu döneme ait edebiyatçıların ortak özelliklerinden biride aynı zaman da politikacı olmalarıdır. Politik düşüncelerini yaymak için edebi düşüncelerini bir araç olarak kullanmışlardır. Yine dikkat çeken bir özellik ise bu dönemin sanatçılarının şair, yazar, çevirmen, siyasetçi ve devlet adamı olma gibi özellikleri vardır. 
  • "Sanat toplum içindir" anlayışı tanzimat döneminde benimsenmiştir. Ve daha çok toplumsal konulara değinilmiştir.
  • Dilde sadeleşmeler olmuştur ama tam anlamı ile uygulanamamıştır.
  • Gazete, makale, eleştiri, roman, tiyatro gibi edebiyat türleri hayatımıza ilk defa tanzimat döneminde girmiştir. Aynı zamanda bu dönemdeki edebiyata ilk defa vatan, millet, hak, adalet, eşitlik, özgürlük gibi kavramlarda girmiştir.
  • Hece ölçüsünün ulusal nazım ölçüsü olduğunu kabul etmekle birlikte aruz ölçüsü ile yazmayı sürdürmüşlerdir.
  • Divan edebiyatına ait nazım şekilleri kullanılmaya devam edilmiş olup içerik olarak değişiklik yapılmamıştır. Dilin sadeleşmesi gerektiğini söyleseler de pek başarılı olunamamıştır.   
  • Bu dönemdeki eserlerde roman akışının kesilip okuyucuya bilgi verilmesi gibi teknik aksaklıkları vardır. Bu da eserlerin taklit olmasından kaynaklanmaktadır.
  • Genellikle günlük yaşam ve tarihten esinlenilerek üretilen eserler söz konusudur. Tabi ki aşk ve bireysel konularda işlenmiştir.
  • Bu dönemde romantizm akımının etkileri de göze çarpmaktadır. Yazılan roman ve hikayelerde genelde kişiler hep tek yönlüdür. Eserlerin sonuç kısmında kişilik iyi ise mükafatlandırılır kötü ise cezalandırılır gibi tek yönlü bir yaklaşım vardır.
  • Yaratılan eserlerin mekanı hep İstanbul üzerinedir. Rastlantısal olaylara yer verilir. Betimleme yapılan yerlerde sanatsal bir anlatım söz konusu olup olayların akışı içinde betimlemeye yer verilmediğinden betimleme sadece süs ögesi olarak kalmıştır.
  • Bu dönemde nesirlerde noktalama işaretleri kullanılmaya başlanmıştır.
  • Bu dönemde tiyatroya çokça önem verilerek genelde toplumsal konular işlenmiştir.
  • 1. Tanzimat döneminin başlıca sanatçıları, İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami ve Ahmet Vefik Paşa'dır.
  • Tanzimat döneminde Şinasi ve Ahmet Vefik Paşa klasizmin,  Namık Kemal ve Ahmet Mithat Efendi ise romantizmin etkisinde kalan yazarladır.     
]]>
Tanzimat Fermanını Kim İlan Etti https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermanini-kim-ilan-etti.html Sun, 18 Nov 2018 03:25:15 +0000 Tanzimat Fermanını Kim İlan Etti, Tanzimat fermanı Osmanlı imparatorluğunun 31. Padişahı Abdülmecid tarafından yazdırıldı ve ilan edildi. 3 Kasım 1839 tarihinde hariciye nazarı Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul un Fati Tanzimat Fermanını Kim İlan Etti, Tanzimat fermanı Osmanlı imparatorluğunun 31. Padişahı Abdülmecid tarafından yazdırıldı ve ilan edildi. 3 Kasım 1839 tarihinde hariciye nazarı Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul un Fatih ilçesinde olan Gülhane parkında halka okunarak ilan edildi. Tanzimat fermanı, Türk tarihinde demokratikleşmeye atılan ilk adımların  belgesi olarak tarihimizdeki yerini almıştır. Gülhane parkında okunması nedeni ile Gülhane Hattı Şerifi Padişah yazısı denilmekle birlikte, Tanzimat'ı Hayriye hayırlı düzenlemeleri denilir. Bu fermanla beraber devlet kendisin de bir takım düzenlemeler yaparak yenilenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu ferman ile padişahların yetkileri kısıtlanmış ve yetkiler daha çok olarak halka bırakılmıştır. Halkta meclis yardımıyla yetkileri kontrol altına almıştır. Fermanın bu yöndeki nedeninin asıl sebebi hakimiyeti saraydan alıp halka vermek ve bundan dolayı da devlet yönetiminde merkezîleşmeyi sağlayabilmekti. Fermanda verilen tüm sözler yerine getirilmiş değildir. Fakat devletin geleceği adına çağdaşlaşma ve cumhuriyetçilik düşüncelerine zemin hazırlamış olur. Bu fermanın okunmasından sonra, I. Meşrutiyetin ilanına kadar geçen süre Osmanlı tarihinde Tanzimat dönemi olarak da bilinir. Tanzimat fermanını kim ilan etti açıkladıktan sonra, kısa Tanzimat fermanı hakkında bilgi verelim.

Tanzimat fermanı ilan nedenleri
  • Gayri müslüm olan kişileri Osmanlı devletine bağlamakdır.
  • En önemli ilan sebebi Avrupa'nın Osmanlı Devletinin iç işlerine karışmasını önlemektir. 
  • Mısır valisi Mehmet Ali paşa konusunda da Avrupa'nın desteğini almayı sağlamaktır
  • Fransız İhtilalinin milliyetçilik etkisini azaltmak.
Tanzimat fermanında yer alan genel konular

Osmanlı Devletinde yaşayan tüm vatandaşların can, mal ve namus güvenliklerini sağlamaktır. Tüm erkek vatandaşlara 20 yaşından sonra dört yıl mecburi askerlik görevini yapmasını sağlamaktır. Devlet içerisinde oluşan rüşvet almayı tamamen ortadan yani meydandan kaldırmaktır. Bütün halk düşünülerek vergide adaletli bir sistem sağlamaktır. Hukuk devletinin özelliklerinden birisi olan yargılanmadan idam cezası verilmesini engel olmaktır. 
]]>
Tanzimat Fermanı Önemi https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-onemi.html Sun, 18 Nov 2018 20:06:13 +0000 Tanzimat Fermanı Önemi; Osmanlı devletinin yıkılışına kadar ve Türkiye cumhuriyetinin kuruluşundan günümüze kadar hissedilmiştir. Batılılaşma sürecinin en önemli kilometre taşlarından biri olan tanzimat fermanı bu ö Tanzimat Fermanı Önemi; Osmanlı devletinin yıkılışına kadar ve Türkiye cumhuriyetinin kuruluşundan günümüze kadar hissedilmiştir. Batılılaşma sürecinin en önemli kilometre taşlarından biri olan tanzimat fermanı bu özelliğiyle Türk tarihinde önemli yer tutar.

Tanzimat Dönemi

Osmanlı devletinde, Sultan Abdülmecid döneminde Hâriciye Nâzırı Mustafa Reşîd Paşa tarafından 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhanede okunan Tanzimat Fermanıyla girilen dönemde, görünen yüzüyle, devlet içinde bozulan düzeni tekrar en baştan tesis etme amaçlanmıştı. Ancak mülki, hukuki ve askeri alanda hayata geçirilen reformlarla siyasi bir düzen değişikliğinden öteye geçilmiş, Türk toplumunun düşünce sisteminde köklü bir değişime zemin hazırlanmıştır.
Bu dönem Osmanlı Devlet yapısında anayasacılık faaliyetlerinin başlangıcıdır. Kanunun her gücün üstünde olduğu kabul edilmiş, Mülkiyet hakkı devlet güvencesi altına alınmıştır. Bu şekilde daha önce ilan edilen Sened-i İttifak ile kısmi bir şekilde kısıtlanan padişah yetkilerinde Tanzimat fermanıyla daha büyük kısıtlamalara gidilmiştir.

Tanzimat Fermanı sadece devleti kalkındırmayı değil milletin de refaha kavuşmasını amaç edindiğinden, Osmanlı Devleti'nin halkı için var olduğunu gösteren ilk örnektir. Ancak tanzimat Fermanı padişahın iradesine bağlı olarak gelişmiştir yani halktan talep edilen istekler üzerine çıkarılmamıştır. Bu da fermanı çoğunlukla batılı devletlerin zorlamasıyla oluşturulmuş bir metin olarak görülmesine neden olmuş ve halk içindeki etkisini sınırlı tutmuştur.

Ferman ile yeni mahkemeler açılmış ve Avrupa tipi hukuk kuralları yerleşmeye başlamıştır. Gayri Müslim ve Müslüman ayrımına son verilemek istendiği için Millet sistemi ve Reaya anlayışı terk edilmiştir.

Tanzimat fermanı anayasacılık alanında önemli bir belge olmuştur, bu şekliyle Türk tarihinde kanunu her şeyin üstünde tutarak Hukuk devleti olma yolunda atılan ilk adım olduğu söylenebilir.

Tanzimat Döneminde Ortaya Çıkan Önemli sosyolojik Değişimler

Tanzimat Fermanıyla birlikte batılılaşma hareketleri hız kazanmış ve Avrupa'yı daha iyi anlayan aydınlar yetişmeye başlamıştır.

Tanzimat fermanı önemini gösteren bir gelişmede bu dönemde yetişen aydınlarda görülen kayda değer düşünce değişikliği olarak Türkistan Türklerini de içine alan Türk milliyetçiliği fikrinin ortaya çıkmasıyla kendisini göstermiştir. Oysa Tanzimat Dönemine kadar Osmanlı devletinin sınırları dışında yaşayan Türklere pek önem verilmemiştir. Gerçi bazı Osmanlı şair ve yazarlarca 15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Alî Şîr Nevâî’nin eserleri başta olmak üzere Çağatay edebiyatı takip edilmiştir; ancak Tanzimatın ilanından önceki devirlerde Türk denince akla genellikle sadece Osmanlı ülkesinde yaşayan Türkler gelmiştir.
]]> Tanzimat Sonrası Osmanlı Eğitimi https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-sonrasi-osmanli-egitimi.html Mon, 19 Nov 2018 01:32:54 +0000 Tanzimat Sonrası Osmanlı Eğitimi, tanzimatla birlikte Osmanlı Devleti'nde eğitim alanında köklü değişimler gerçekleşmiştir. Osmanlı dönemindeki eğitim sisteminin eksik ve yetersiz kalması aydınları yeni eğitim Tanzimat Sonrası Osmanlı Eğitimi, tanzimatla birlikte Osmanlı Devleti'nde eğitim alanında köklü değişimler gerçekleşmiştir. Osmanlı dönemindeki eğitim sisteminin eksik ve yetersiz kalması aydınları yeni eğitim arayışlarına itmiştir. Çünkü sadece medreslerden verilen eğitim yetersiz kalıyordu. Tanzimat'tan sonra Osmanlı Devleti'nin büyüyüp gelişmesinde yeni kurumlarda yetiştirilen askerler, sanatkarlar, devlet ve din adamları son derece etkili olmuşlardır. Asıl amacı siyasi alanda dağılmayı önlemek olan Osmanlıcılık ilkesi eğitim hayatında da harekete geçirilerek Osmanlı vatandaşlığı bilinci harekete geçirilmiştir. 

16. yüzyılın sonuna kadar Osmanlı Devleti'nde eğitim kurumlarına girişte, sınıf atlamalarda, ve okullardan mezun olanların devlet hizmetine alımında, bilgi beceri ve dürüstlük ön planda tutularak, kimseye hiç bir ayrıcalık tanınmamıştır. Avrupa sisteminde önemli görevlere asiller ve onların çocukları ayrıcalıklı olarak getirilmekte idi. Fakat o dönemde Osmanlı da böyle bir düzen kesinlikle yürütülmedi. Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümü ile birlikte hem ülke yönetiminde hem de siyasi liderlikte bir gerileme dönemine girilmiştir. Duraklama ve gerileme sürecinin başlamış olduğu bu dönemde  rüşvet, iltimas, önemli makamların istenilen kişilere verilmesi, yasaların çiğnenmesi, ülke dışındaki gelişmelerle ilgilenilmemesi gibi rahatsız edici durumlar yaşanarak kişilerin çıkarı ülke çıkarlarından çok daha ön plana geçmiştir. Böylece Osmanlı devlet kurumlarında çözülmeler başlamıştır. Eğitim kurumlarında başlayan bozulmalar bir süre sonra devlet yönetimine ordu ve sosyal yaşama kadar yayılmıştır. Osmanlı Devlet'i toplumdaki dağılma ve gerilemenin giderilmesi ve bir düzene kavuşturulması için bir takım yeniliklere ihtiyaç duymuştur. 

Osmanlı'da Tanzimat Sonrası Eğitimde Yapılan Yenilikler ve Gelişmeler Nelerdir

  • Yenileşme ve reform hareketlerinde öncelikle eğitime önem verilmiştir. Lale devrinden itibaren batı devletleri örneklenerek, tanzimattan sonra yapılan en önemli değişiklik matbaanın kurulmasıdır. Matbaanın kurulması ile birlikte eğitim ve öğretim hayatında olumlu yönde etkiler gerçekleşmiştir.
  • Askeri eğitim kurumları olan humbaracı ve topçu ocakları batı tarzı örnek alınarak bu yönde geliştirilmiştir.
  • Matematik ve fen bilgilerinin verildiği 1734'te Üsküdar'da açılan Hendeshane ile Haliç kıyısında 1773'te kurulan Mühendishane batı tarzındaki ilk eğitim ve öğretim kurumları olarak açılmıştır.
  • Mühendishane-i Bahr-ı Hümayün deniz kuvvetleri alanında yenilenmiş ve geliştirilmiştir.
  • 19. yüzyılda eğitim ve öğretim alanında çok önemli adımlar atılarak ilk, orta, yüksek, sanat ve meslek okullarının geliştirilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. 2. Mahmut dönemindeki eğitin ve öğretim alanında çok dikkat çekici gelişmeler yaşanmıştır. İlköğretim zorunlu hale getirildikten sonra Sıbyan mekteplerinden mezun olan talebeler için açılan Mekteb-i Ulüm-ı Harbiye yani kara okulları açılmıştır.
  • 1831 yılında kamuoyuna bilgi vermek ve aydınlatmak amacı ile ilk resmi gazete olan Takvim-i Vakayi gazetesi çıkarılmıştır.
  • Mehter takımı kaldırılarak, Mızıka-ı Hümayun Mektebi açılmıştır.
  • Tanzimat sonrasında eğitim alanın da yapılan bir değişiklik ise Avrupa'ya öğrenci gönderilmesidir. Ayrıca bu dönemde yabancı dil bile Müslüman çevirmenler de yetiştirildi. Çünkü bu döneme kadar Müslümanlar sadece arapça ve Farsçayı gerekli görerek diğer dillere hiç önem vermiyorlardı.
  • Tanzimattan önce Osmanlı da eğitim ve öğretim alanında yapılan reformlar medreseler nedeni ile başarılı olamıyordu. Çünkü her türlü yeniliğe ve reforma tamamen kapalı olan medreseler çağın ihtiyaçlarına göre eğitim ve öğretim verememişlerdir. Yenilik ve gelişmeleri takip etmeyen medreseliler aynı zamanda yapılan yeniliklere de karşı çıktılar. 2. Mahmud döneminde kurulan, bayındırlık meclisinin eğitim ve öğretim işleri ile de ilgilenmesinin neticesi olarak eğitim ve öğretim yavaş yavaş medreselerin tekelinden çıkmıştır.
  • 1828 de kurulmuş olan Mekteb-i]]> Tanzimat 1 Dönem Sanatçıları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-1-donem-sanatcilari.html Mon, 19 Nov 2018 23:24:42 +0000 Tanzimat 1 Dönem Sanatçıları, I.Tanzimat Fermanının ilanından sonra bu edebiyatın tohumları atılmaya başlamıştır. Batılı tarzda ilk eserler bu devirde verilmeye başlanmıştır. Hak, özgürlük, adalet, vatan kelimeler Tanzimat 1 Dönem Sanatçıları, I.Tanzimat Fermanının ilanından sonra bu edebiyatın tohumları atılmaya başlamıştır. Batılı tarzda ilk eserler bu devirde verilmeye başlanmıştır. Hak, özgürlük, adalet, vatan kelimeleri bu devirde ilk defa kullanılmaya başlanmıştır. Tanzimat edebiyatı, yazı dilini halkın anlayacağı dile yakınlaştırmaya çalışıldı bir dönemdir. Sanatçılar, tiyatroyu halkı aydınlatma aracı olarak görmüşlerdir. Toplumcu bir çizgi tutmaya çalışılmıştır. Divan edebiyatındaki bölüm güzelliğine, karşın konu bütünlüğüne ve güzelliğine önem vermişlerdir.

Tanzimat 1 Dönem Sanatçıları:

Şinasi: Edebiyatımıza birçok yeniliğin yerleşmesini öncülük etmiştir. Asıl ismi İbrahim'dir. Halk için sanat görüşünü benimsemiştir. İlklerin yazarıdır: İlk tiyatro, batılı anlamda ilk fabl, ilk şiir çevirisi, ilk makale, ilk özel gazete, ilk noktalama işaretini kullanan kişidir.

  • İlk makaleyi yazdı: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
  • İlk özel gazete çıkardı: Tercüman-ı Ahval
  • İlk tiyatro eserimizi: Şair Evlenmesi'ni yazdı.
Eserleri: Durub u Emsalı Osmaniyye (Osmanlı Atasözleri Kitabı), Müntehabat -ı Eşar (şiirleri), Tercüme i Manzume (Çeviriler),  Divan-ı Şinasi, Tasvir i Efkâr

Namık Kemal: Vatan şairimizdir. Vatan, millet, özgürlük ifadelerini edebiyatımızda ilk kullanan kişidir. Toplumcu bir sanat çizgisini benimsemiştir. Tiyatroları oldukça ses getirmiştir. Tiyatroyu  halkı bilinçlendirme ve bir eğlence aracı olarak görmüştür. Romantizmin etkisinde kalmıştır.

Eserleri:
ilk tarihi romanımız; Cezmi
İlk edebi romanımız; İntibah
Tiyatroları: Vatan yahut Silistre, Gülnihal, Zavallı Çocuk, Kara Bela, Celalettin Harzermşah
Eleştiri eserleri: Renan Müdafenamesi, Takip, İrfan Paşa'ya Mektup, Tahrib-i Harabat (Ziya Paşa'ya karşı)
Diğer eserleri: Kanije, Silistre Muhasarası, Evrakı Perişan Osmanlı Tarihi, Büyük İslam Tarihi,

Ziya Paşa: İlk edebiyat tarihi taslağı olarak sayılan "Harabat"eserini yazmıştır. Halk şiirinin ve dilinin gerçek edebiyatımız olduğunu savunan "Şiir ve İnşa" isimli makalesini yazmasına rağmen kendisi böyle davranmamıştır. Şekilce eski, içerikçe yeni olmaya çaba göstermiştir. Terkib-i bent ile terci i bent'leri meşhurdur. Bir çok dizesi halk arasında atasözü gibi kullanılmıştır.

Eserleri: Zafername, Harabat, Defter-i Amal, Eş'ar-ı Ziya,  Terkib-i Bent, Terci-i Bent

Ahmet Mithat Efendi: Halkın anlayacağı bir dilde ve onları ilgilendiren konularda eserler kaleme almıştır. Halk için roman geleneğini öncülerinden olmuştur. İlk hikâye örneklerimizden biri sayılan "Letaif-i Rivayet"i yazmıştır. Romantizmden etkilenmiştir. Dönemin en üretken yazarıdır. "Yazı makinesi" olarak da bilinir; 36'sı roman olmak üzere 200'e yakın eser vermiştir.

Eserlerinden bazıları: Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Yer Yüzünde Bir Melek, Felatun Bey ve Rakım Efendi, Henüz On Yedi Yaşında...

Şemsettin Sami: Devrinin en büyük dil bilgini sayılmıştır. İlk romanımız olan, Taaşşuk-u Talat ve Fitnat adlı eseri kaleme almıştır. Kamus u Türkî adlı sözlüğün yazarıdır. Kamus-u Fransevi ve Kamus-ı Alam'ı yazmıştır.

Ahmet Vefik Paşa: Bursa'da kendi adıyla tiyatro kurmuştur. Tiyatromuzun en büyük kilometre taşı sayılır. Halka tiyatroyu sevdirebilmek için özellikle Moliere'den çeviriler yapmıştır.

Eserleri: İnfiali Aşk, Zoraki Tabip, Dudu Kuşlar, Kadınlar Mektebi, Zor Nikâh, Şecere-i Türk eserlerinden bazılarıdır.
]]>
Tanzimat Dönemi Eserleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-eserleri.html Tue, 20 Nov 2018 23:04:40 +0000 Tanzimat dönemi eserleri, bu dönemde çeşitli eserler oluşturulmuş. Tanzimat dönemi eserleri iki kısma ayrılmıştır. Genel olarak eserlerin muhtevası; vatan, din, millet, adalet, özgürlük, batıya yakınlaşma, toplumu bilinç Tanzimat dönemi eserleri, bu dönemde çeşitli eserler oluşturulmuş. Tanzimat dönemi eserleri iki kısma ayrılmıştır. Genel olarak eserlerin muhtevası; vatan, din, millet, adalet, özgürlük, batıya yakınlaşma, toplumu bilinçlendirmek ve bilgilendirmek, sadeleşmeyi ön plana tutmak gibi temalar eserlerin temel taşı olmuştur. Bu dönemdeki eserlerin sahipleri olan yazarlar devlet adamı olma gibi ünvanlara da sahiptirler. Gazete, dergi, roman vs. gibi eserler, her ne kadar eser çok olsa da hepsine değinmeden önemli şairlerin eserlerini yazacağız.

Tanzimat dönemi eserleri

  • Hürriyet: Ziya Paşa ile Namık Kemal Londra’da beraber 1867 yılında  çıkardıkları bir gazetedir.
  • Devir: Ahmet Mithat Efendi; gazete; 1872 yılında çıkarılan kısa süreli bir gazetedir.
  • Mecmua-Yı Fünun: Münif Paşa; dergi; 1862 yılında çıkarılan ilk dergidir.
  • Bedir: Ahmet Mithat Efendi; gazete; 1870 yılında çıkarılan kısa süreli bir gazetedir.                  
  • Ceride-İ Havadis: 1840 yılında çıkarılan ilk yarı resmi gazetedir.
  • Diyojen: Teodar Kasap; dergi; ilk mizah dergidir.
  • İbret: Namık Kemal; gazete; 1872 yılında çıkarılmıştır.
  • Muhbir: Ali Suavi; gazete; 1867 yılında çıkarılan bu gazete muhtevası, dönemin yönetim biçimini sert bir dille eleştirdiği için kısa bir süre sonra kapanmıştır.
  • Takvim-İ Vakayi: 1831 yılında devlet eliyle çıkarılan ilk resmi gazetedir.
  • Tercüman-I Ahval: İbrahim Şinasi ile Agâh Efendi’nin 1860 yılında birlikte çıkardıkları ilk özel gazetedir. Ayrıca bu gazete ile Tanzimat Edebiyatı başlar.
  • Tercüman-I Hakikat: 1878 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılmıştır.
  • Hikâye-İ İbrahim Paşa Ve İbrahim-İ Gülşeni: Hayrullah Efendi, ilk tiyatro denemesidir.
  • Tabsıra: Akif Paşa; anı; Türk edebiyatının anı türündeki ilk eseridir.
  • Telemak: Yusuf Kamil Paşa, roman; Türk edebiyatımızdaki ilk çeviri romanıdır.
  • Muhaderat: İlk kadın romancımız Fatma Aliye Hanım’ın romanıdır.
  • Durub-I Emsal-İ Osmaniye: Şinasi, sözlük; yazarın Türk atasözlerini derlediği bir eserdir türüdür.
  • La Fontaine’den Çeviriler: Şinasi; fabl; edebiyatımızdaki ilk fabl çevirileridir; Fransız yazar La Fontaine’den çevirmiştir.
  • Müntehabat-I Eşarım: Şinasi; şiir; yazarın kendi kendine yazdığı şiirlerini topladığı bir eserdir.
  • Şair Evlenmesi: Şinasi; tiyatro; Türk edebiyatında batılı anlamda ilk tiyatro eseridir.
  • Tercüme-İ Manzume: Şinasi; şiir çevirisi; edebiyatımızdaki ilk şiir çevirileridir.
  • Namık Kemâl Cezmi: Namık Kemal; roman; Türk edebiyatının ilk tarihi romanıdır.
  • İntibah: Namık kemal; roman; Türk edebiyatının ilk edebi romanıdır.
  • Akif Bey: Namık Kemal; tiyatro; yine yazarın Magosa’da yazdığı bu eserinde, yurtsever bir deniz subayının göreve koştuğu sırada karısının kendisine ilgi göstermeyişini anlatırken, ahlaksal bir yorumda getirmiştir.
  • Celalettin Harzemşah: Namık Kemal; tiyatro; 15 perdelik tarihi bir oyundur.
  • Gülnihal: Namık Kemal; tiyatro; yazarın tiyatro eserleri içinde teknik yönden en başarılı oyunudur.
  • Kara Bela: Namık Kemal; tiyatro; yazarın piyeslerinin içindeki en zayıfı ve kendisinin esas meseleleri ile irtibatı en gevsek olanıdır.
  • Vatan Yahut Silistre: Namık Kemâl; tiyatro; Türk Edebiyatı’nın batılı anlamda yazılıp oynanan ilk tiyatro yapıtıdır.
  • Zavallı Çocuk: Namık Kemâl; tiyatro; yazar bu eserinde görücü yoluyla evlenmeye karşı çıktığı anlatır.

]]>
Tanzimat Fermanının Getirdiği Yenilikler https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermaninin-getirdigi-yenilikler.html Wed, 21 Nov 2018 13:13:04 +0000 Tanzimat fermanının getirdiği yenilikler; genellikle ordu, yönetim, hukuk, eğitim ve sosyal alana yönelik düzenlemelerdir.  En kapsamlı yenilikler ordu ve yönetim alanında yapılmıştır. Tanzimat fermanının getirdiği yenilikler; genellikle ordu, yönetim, hukuk, eğitim ve sosyal alana yönelik düzenlemelerdir.  En kapsamlı yenilikler ordu ve yönetim alanında yapılmıştır.

Tanzimat Fermanı ile ordu alanında yapılan yenilikler:
  • Her erkek için askerliğin bir vatan hizmeti olduğu kabul edilerek zorunlu askerlik uygulaması getirildi ve bu askerlik süresi 4 yıl olarak kabul edildi. 
  • Müslüman olmayan tebanında orduda görev almasının önü açıldı. Böylece müslüman olmayan erkeklerin askerlik görevinde albaylığa kadar terfisine izin verildi. 
  • Dönemin padişahı tarafından bu dönemde bir Türk donamasının kurulmasına karar verildi. Donanma Avrupa donanmaları örnek alınarak yapıldı.
  • Tanzimat fermanının ilanından sonra Bahriye nezareti yani bugünkü adıyla Denizcilik Bakanlığı kuruldu.
Tanzimat Fermanı ile hukuk ve sosyal alanda yapılan yenilikler:
  • Yargılanmada açıklık ilkesi kabul edildi. Böylece kimsenin yargılanmadan idam edilemeyeceği dolaylı olarak teminat altına alındı. 
  • Tüm vatandaşlar ayrım gözetmeksizin Osmanlı Halkı olarak kabul edildi ve herkesin can mal ve ırzının korunması devletin teminatı altına alındı. 
  • Tanzimat Fermanının ilanı ile Fransız kültüründen etkileşim devam etti. O yıllarda hukuk alanında ilerleme göstermiş Fransız hukuku örnek alınarak Ceza ve Ticaret alanında Kanunnameler çıkartıldı. Böylece Ticaret Kanunnamesi sayesinde Osmanlı Hukukunda ilk kez senet, faiz gibi kavramlar kullanılmaya başlandı. Ticaret ve ceza davalarının görüleceği Nizamiye Mahkemeleri kuruldu. Bu mahkemelerin hakimliğine gayri müslimlerde atandı. 
  • Hukuk alanındaki en önemli yenilik ise Şurayı Devlet bugünkü adıyla Danıştay'ın kurulmasıdır.
Mali alanında yapılan yenilikler:
  • İlk kez Osmanlı Devleti'nde modern bütçe anlayışı kabul edildi. 
  • Herkesin gelirine göre vergi ödeyeceği bir sistem getirildi.
  • Devlet görevlilerinin halktan uygulamada olmayan vergileri alması yasaklandı. 
  • İlk kağıt para tedavüle çıkartıldı. Kağıt paranın adı Kaime-i Nakdiyedir.
Eğitim alanında yapılan yenilikler: 
  • Mekteplerin İstanbul dışında da yaygın hale getirilmeye başlanıldı. Ayrıca ihtiyaç sahibi çocukların eğitim olanaklarından yararlanma imkanları arttırıldı.  
  • Osmanlı Devleti'nde kızlar için ilk defa Darül Muallimat adıyla eğitim kurumu açılmıştır. 
  • Eğitim işleri ile ilgili karar alması amacıyla Meclis-i Maarif-i Muvakkat adında bir teşkilat oluşturuldu. Meclis tarafından alınan kararların uygulanması amacıyla da Meclis-i Maarif-i Umumiye kuruldu. 
  • Osmanlı Devleti sınırları içerisinde ilk üniversite olan Darülfunun açıldı. Ayrıca Ziraat Okulu oluşturulmuştur. 
  • Tanzimat Fermanının getirdiği yeniliklerden diğeri ise halen Ülkemizde eğitim faaliyeti yürüten 3 okul açılmıştır. Bunlardan Galatasaray Sultanisi farklı etnik kökendeki çocukları  Osmanlıcılık ülküsü altında birleştirmek amacıyla açılmıştır. Fakir çocukların eğitimini gerçekleştirmek düşüncesiyle Darüşşafaka, yönetici yetiştirmek amacıyla da Mekteb-i Mülkiye kurulmuştur.
  • Yine öğretmen yetiştirmek amacıyla Darül Muallim-i Rüşdi açılmıştır.
]]>
Tanzimat Dönemi Şairleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-sairleri.html Thu, 22 Nov 2018 09:00:29 +0000 Tanzimat Dönemi Şairleri, Tanzimat dönemi 1839 yılında başlar. Tanzimat edebiyatı sanatçıları her şeyden önce şiirin konusunu ve anlatımını değiştirdiler.Namık Kemal'in 'Lisan-i Osmani'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülaha Tanzimat Dönemi Şairleri, Tanzimat dönemi 1839 yılında başlar. Tanzimat edebiyatı sanatçıları her şeyden önce şiirin konusunu ve anlatımını değiştirdiler.Namık Kemal'in 'Lisan-i Osmani'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazalar'isimli uzun makalesinde şiirin, fikrin gelişmesine ve halkın eğitilmesine büyük hizmetten söz etmektedir. Tanzimat dönemi şiirinin de dilinin sade olduğunu söylemek zordur. Bu dönemde divan şiirinin nazım şekilleri aynen kullanılmıştır. Bu dönemdeki şairlerin seçtiği konularda değişmiştir. Şiirin temasında; aşk, hasret, ayrılık duyguları bir yana bırakılmış yerine adalet, hukuk, özgürlük gibi toplumsal konulara değinilmiştir. 

Tanzimat'tan önceki edebiyatımızda ağırlığı şiirden oluşur. Tanzimat'ın 1. dönem sanatçılarının üçünün de şair olduğu bilinmektedir. Buda şiirin ne kadar yoğun yazıldığını gösterir. Bu dönemde Ziya Paşa ve Namık Kemal'in içinde bulunduğu bir grup kurarlar. Bu grubun ismi 'Encümeni Şuara' dır. Şiirdeki değişmenin temelini Şinasi yapar. Konuları hak, adalet, devlet, kanun, medeniyet gibi temaları alarak divan şiirinden farklı bir boyutta ismini duyurur. Onun arkasından Namık Kemal onu takip eder. 2.Tanzimat döneminde Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit daha da geliştirerek yaygınlaştırdılar. Gelişen şiir döneminde Namık Kemal  'Vaveyla ve Hilali Osmani' adlı şiirinde dener. Tanzimat dönemi şairlerinin bakış açıları da farklıdır. Bu dönemde batılılaşma hareketinin getirdiği yenilikleri şiirlerinde uygulayan Abdülhak Hamittir. Batıda oluşan her yeniliği şiirlerinde kullanmıştır.

Tanzimat dönemi Şairleri: Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemaldir. Bu şairler bu dönemde siyasi ve sosyal değerleri ön planda tutarlar. Sosyal meselelere siyasi açıdan bakarlar. Örneğin; Şinasi hak, kanun, adalet, medeniyet gibi sosyal konulara ağırlık verir. Namık Kemal ise hak, adalet, eşitlik, vatan terimlerini ısrarla kullanmıştır.

Tanzimat Dönemi sanatçıları: Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamittir. Bu dönemde sosyal ve siyasal terimlerini açıkça yazamazlar. Sanatçılar 'Güzel olan her şey şiirin konusu olabilir' sözünü savunmuşlardır. Romantizmi savunmuşlardır. 

Şinasi:
  • İlk şiir çevirisini yapan şairdir
  • İlk tiyaro eseri, Şairin evlenmesini kaleme aldı.
  • Eserleri: Durub-u Emsali Osmaniyye, Müntehabat-ı Eşar, Tasvir Efkar
Namık Kemal:
  • Vatan şairimizdir.
  • Vatan, millet, özgürlük gibi temaları ilk kullanan şairdir.
Ziya paşa
  • Halk şiirinin ve dilinin gerçek edebiyatımız olduğunu belirten  'Şiir ve İnşa' adlı makale yazmıştır.
  • Eserleri: Zafername, Harabat, Eş'ar-ı Ziya, Defter-i Amal, Terkib-i 
Recaizade Mahmut Ekrem
  • Her güzel şey şiirin konusu olabilir, diyerek şiire zenginlik katmıştır.
  • Eserleri:Zemzeme, Tefekkür, Yadigar-ı Şebap
Abdülhak Hamit Tarhan
  • Eserleri: Makber, Ölü, Hacle, Garam, İlham-ı Vatan şiir kitaplarıdır.
  • En bireysel şairlerdendir.
  • Gözlem ve izlenimle şiirlerini yazmıştır.
]]>
Tanzimat Dönemi Akımları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-akimlari.html Fri, 23 Nov 2018 04:55:24 +0000 Tanzimat Dönemi Akımları ortak fikirde olan yazarların belirledikleri kurallarla eserlerini oluşturmalarıyla çıkmış edebi anlayışlardır. Akımların oluşmasında toplumların sosyal, bilimsel, siyasi gelişmeleri etk Tanzimat Dönemi Akımları ortak fikirde olan yazarların belirledikleri kurallarla eserlerini oluşturmalarıyla çıkmış edebi anlayışlardır. Akımların oluşmasında toplumların sosyal, bilimsel, siyasi gelişmeleri etkili olmuştur. Genellikle birbirlerine tepki olarak doğmuşlardır. Tanzimat dönemi akımları sanatçıların eserlerini etkilemiştir. Fransız aydınları doğrultusunda fikri eserler oluşturulmuştur.

Klasisizm 
  • 17. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkan bir edebiyat akımdır.
  • Akla ve sağ duyuya çok önem verir.
  • İnsan dışındaki hiçbir şey önemsenmemiş; giysi, dekor,doğa görüntüler ihmal edilmiştir.
  • Sanat, sanat içindir görüşü savunulur.
  • Dil ve üslup kusursuzdur. Dil açık, yalın ve soyludur.
  • Sanatçılar yapıtlarında kendi kişiliklerini gizlerler.
  • Bu akımdaki tiyatro eserlerinde üç birlik kuralına (olay, yer, mekan) uyulur.
  • Bu akımla yazılan eserlerin dil ve üslubu kusursuzdur. Dil açık, yalın ve soyludur.
  • Eserlerde yer alan kahramanlar seçkin kişilerdir, sıradan insanlara sanatçılar eserlerinde yer vermez.
  • Bu akımdaki sanatçılar işedikleri konuya değil, işleniş biçimine önem verirler.
  • Eserler günlük gelip geçici konular üzerine yazılmaz.
  • Bu akımın en önemli temsilcileri, Moliere, Corneille, Fenelon, La Fontaine, Daniel Defoe, Descartes,
  • Türk edebiyatı temsilcileri, Şinasi, Ahmet Vefik Paşa.
Romantizm
  • 18. yüzyılda klasisizme tepki olarak Fransa'da ortaya çıkmıştır.
  • Eski Yunan ve Latin edebiyatı yerine çağdaş edebiyatlar örnek alınmış.
  • Romantizm sanatçıları eserlerinde kendi kişiliklerini gizlememiştir.
  • Üç birlik kuralı uygulanmamıştır. 
  • Sanat toplum içindir görüşü benimsenmiştir.
  • Romantizmde konuları işlenirken iyi-kötü, güzel-çirkin, doğru-yanlış gibi zıtlıklardan yararlanılmıştır. 
  • Dil sanatlı ve süslüdür.
  • Klasisizmin aksine eserlerinde her kesimden insana yer verilmiştir.
  • Gözlem ve tasvirlere önem verilmiştir.
  • Dünya temsilcileri: Shakespeare, Lord Byron, Goethe, Schiller, Victor Hugo, Rousseau, Lamartine, Alfred de Musset, Aleksandre Puşkin.
  • Türk edebiyatı temsilcileri, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Abdülhak Hamit Tarhan, Recaizade Mahmut Ekrem.
Realizm
  • 19. yüzyılda romantizme tepki olarak doğmuştur.
  • Realistler eserlerinde kişiliklerini gizlemişlerdir.
  • Sana sanat içindir görüşü savunulur.
  • Kahraman bakış açısıyla eserler yazılmıştır. Eser yazarın gözünden değilde kahramanın gözünden yazılır.
  • Yazar, eserlerinde duygulara yer vermemiştir.
  • Realizmde yazılan eserlerde çevre ayrıntılarıyla anlatılır.
  • Olay ve kişiler gündelik hayatta karşılaşabileceğimiz türden kimselerdir.
  • Önemli sanatçılar, Dostoyevski, Tolstoy, Mark Twain, A. Çehov, M. Gorki, H. de Balzac,Stendhal, 
  • Türk edebiyatı temsilcileri, Recaizade Mahmut Ekrem Hailt Ziya Uşaklıgil, Refik Halit Karay, Halide Edip Adıvar, Samipaşazade Sezai, Mehmet Rauf.
Natüralizm 
  • 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
  • Realizm yetersiz görüldüğü için ortaya çıkan bir akımdır.
  • Sanatçı eserlerinde kimliğini gizler.
  • Sanat toplum içindir görüşü benimsenmiştir.
  • Determinizm anlayışı bu akımda ortaya çıkmıştır.
  • Temsilcileri, Emile Zola, John Steinbeck, Alphanso Daudet, Beşir Fuat, H.Rahmi Gürpınar.
]]>
Tanzimat Döneminde Tiyatro https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-doneminde-tiyatro.html Fri, 23 Nov 2018 11:37:39 +0000 Tanzimat Döneminde tiyatro dediğimiz zaman batılı anlamda gerçekleşen tiyatrodan bahsetmekteyiz. Çünkü Türk Edebiyatında gösterime bağlı türler söz konusu olduğunda Karagöz ve Orta Oyunu gibi türlerin de bulunduğunu göreb Tanzimat Döneminde tiyatro dediğimiz zaman batılı anlamda gerçekleşen tiyatrodan bahsetmekteyiz. Çünkü Türk Edebiyatında gösterime bağlı türler söz konusu olduğunda Karagöz ve Orta Oyunu gibi türlerin de bulunduğunu görebiliyoruz. Ancak Türk Edebiyatında batılı anlamda tiyatro geleneğinin Tanzimat Dönemi ile başladığını ve batılı anlamda Türk Edebiyatımızda verilen ilk tiyatro ürününün de 1859'da Şinasi'nin yazmış olduğu Şair Evlenmesi adlı eser olduğunu görebiliyoruz.

Tanzimat Döneminde ortaya çıkan batılı anlamdaki tiyatro ürünlerine baktığımız zaman sanatçıların büyük bir çoğunluğunun halkı eğitmek amacı güttüğünü görebiliyoruz. Farklı edebi akımların etkisinde kalmış olmalarına rağmen hemen hemen tüm yazarlar eserlerini kaleme alırken "toplum için sanat" anlayışından hareket ederek toplumu eğitme ve bozuk düzen hakkında onlara bilgi verme amacını taşımışlardır.

Tanzimat Döneminde Tiyatro Eserlerinin Özellikleri
  • Tanzimat Döneminde üretilen tiyatro eserlerine baktığımız zaman daha çok gelenek görenek, aile ve vatan sevgisi konularının işlenmiş olduğunu görebiliyoruz.
  • Tanzimat Döneminde tiyatro eserleri ortaya koyan sanatçılar, eserlerini hangi dille yazmış olurlarsa olsunlar topluma fayda sağlamak ve onları eğitmek için kaleme almışlardır.
  • Bu dönemde ortaya çıkan tiyatro ürünlerine bakıldığı zaman yazarların, tiyatronun bir eğlence aracı olduğu gibi bir eğitim aracı olduğu konusunda da hemfikir olmuşlardır. Bu fikir doğrultusunda eğlendirirken eğiten eserler de kaleme alınmıştır.
  • Tanzimat Döneminde tiyatro geleneğine baktığımız zaman komedi türünde verilen tiyatro ürünlerinde Klasizmin, dram türündeki tiyatro eserlerinde ise daha çok Romantizm akımının etkileri görülmektedir.
  • Doğrudan halka seslenilen ve diyaloğa dayalı bir tür olarak karşımıza çıkan tiyatro eserlerinde bu dönemde halkın kullandığı dile yakın bir dil kullanılmaya çalışılmıştır. Bu da bu türde kullanılan dilin diğer türlerde kullanılan dile nazaran daha sade ve anlaşılır olması üzerinde etki etmektedir.
  • Bu dönemde yazılan eserlerde oynanmaktan çok okunmak için yazıldıklarını görebilmek mümkündür. Bu da diyaloglar kadar aradaki hikayelerin de oldukça fazla olmasından kaynaklanmaktadır.
  • Tanzimat Dönemi Türk edebiyatına baktığımız zaman şiirden sonra tiyatronun önemli bir konuma sahip olduğunu görebiliyoruz.
]]>
Tanzimat Fermanı Sonuçları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-sonuclari.html Fri, 23 Nov 2018 17:57:31 +0000 Tanzimat Fermanı sonuçları özellikle Tanzimat Dönemini daha iyi anlayabilmek ve bu dönemi oluşturan koşulları öğrenebilmek açısından büyük bir önem taşır. Osmanlı Devletinin ve doğal olarak padişahların yetkilerini kıs Tanzimat Fermanı sonuçları özellikle Tanzimat Dönemini daha iyi anlayabilmek ve bu dönemi oluşturan koşulları öğrenebilmek açısından büyük bir önem taşır. Osmanlı Devletinin ve doğal olarak padişahların yetkilerini kısıtlayan bir ferman olarak nitelendirebileceğimiz bu ferman Fransız Devriminde ortaya çıkan İnsan ve Vatandaş Hakları bildirgesinden esinlenerek ortaya çıkması ve Osmanlı'da ilke kez vatandaş kavramının ve vatandaşlıkla ortaya çıkan hakların tanınması bakımından büyük bir önem taşımaktadır.

Tanzimat Fermanı Sonuçları
  • Bu fermanla birlikte kendi isteğiyle padişahın yetkilerinin kısıtlanması söz konusudur. Bu da kanunun üstün kabul edilmesi ve devlet işlerinde padişahın yetkilerinin kişilere veya meclislere devredilmesi anlamına gelmektedir.
  • Bu ferman, Osmanlı Devletinde anayasa kavramının temelini oluşturur ve başlangıç niteliği taşımaktadır.
  • Tanzimat Fermanı sonuçları dendiği zaman bu fermanın kişisel özgürlükleri genişlettiğini görebiliyoruz.
  • Bir halk hareketi olmayan bu ferman padişah tarafından tek taraflı olarak ve bazı esasların devlet garantisi altına alınmasına olanak sağlayacak biçimde ortaya çıkmasından ötürü genelde halk tarafından pek anlaşılmadığını görebilmek mümkündür. Bu yüzden Tanzimat fermanının halka tam olarak anlatılmasını sağlamak için Rumeli'ye ve Anadolu'ya bazı memurların gönderildiğini ve böylelikle ortaya bir aydınlar sınıfının ortaya çıktığını görebilmek mümkündür.
  • Anadolu ve Rumeli'ye gönderilen memurların etkisi ile ortaya çıkan aydınlar sınıfının etkisi ile Osmanlı'da batılılaşma çabalarının da artması söz konusu olmuştur.
  • Osmanlı'da insan hakları hususunda çeşitli yenilikler yapılmıştır.
  • Osmanlı Devleti sorunlarını tek başına çözemeyeceğini anlayarak Tanzimat Fermanını yayınlamış ve bu yolla Avrupa ile dost bir politika yürütmeyi hedeflemiştir. Hatta bu ferman ile İngiltere'nin Mısır Sorunu konusunda desteğinden faydalanılmış ve bu destekle hem Mısır Sorununda hem de Boğazlar Meselesinde Osmanlı'nın istekleri doğrultusunda bir çözüme gidilmiştir.
  • Tanzimat Fermanı sonuçları söz konusu olduğunda özellikle bu fermandan sonra Avrupalıların gayrimüslimlerin haklarını koruyormuş gibi yaparak Osmanlı'nın iç işlerine müdahale ettiklerini görebilmek mümkündür. 
  • Bu fermandan sonra açılan Avrupa tipi okullar ve mahkemeler, eğitim ve hukuk alanlarında iki başlılığın ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
]]>
Tanzimat Döneminde Çıkan Gazeteler https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-doneminde-cikan-gazeteler.html Sat, 24 Nov 2018 09:30:23 +0000 Tanzimat Döneminde çıkan gazeteler, söz konusu olduğu zaman bu dönemde çıkarılan gazetelerin batı ile olan ilişkileri güçlendirme konusunda oldukça etkili olduğunu görebilmek mümkündür. Halkı aydınlatmak ve ona yol göste Tanzimat Döneminde çıkan gazeteler, söz konusu olduğu zaman bu dönemde çıkarılan gazetelerin batı ile olan ilişkileri güçlendirme konusunda oldukça etkili olduğunu görebilmek mümkündür. Halkı aydınlatmak ve ona yol göstermek isteyen Tanzimatçılar sayesinde bu dönemin halk tarafından daha iyi anlaşılması sağlanmıştır. Ayrıca bu dönemde ortaya çıkarılan gazeteler sayesinde batılı anlamda tiyatro, roman, hikaye ve makale türlerinin de gelişme gösterdiğini söyleyebilmek mümkündür.

Tanzimat Döneminde Çıkan Gazeteler ve Özellikleri
  • Takvim-i Vekayi: 1831'de çıkarılan gazete Saray tarafından çıkarılmış ve Türkçe olarak yayınlanmış olan ilk resmi gazete olarak kayıtlara geçmektedir.
  • Ceride-i Havadis: İngilizlerle ortak olarak 1840'ta çıkarılan bir gazetedir ve yarı resmi olma özelliğine sahiptir. Gazetede yayınlanan yazıların konularına baktığımız zaman edebiyat, ahlak ve ilimle ilgili konuların yayınlandığını görebiliyoruz. Ayrıca gazetede 1842 yılında başlayan tiyatro faaliyetlerine de yer verildiğini görebilmek mümkündür.
  • Tercüman-ı Ahval: Çıkarılan ilk özel gazete olması ile ünlüdür. 22 Ekim 1860 tarihinde Türk sermayesiyle kurulmuş olan ilk gazete olarak karşımıza çıkan bu gazetenin başında Agah Efendi ile Şinasi Bey bulunmaktadır. Bu gazetenin en önemli özelliklerinden biri genel olarak Osmanlı devletini eleştiren bir tutum sergilemesidir. Bu da bazen kendisinin de eleştirilmesine neden olmuştur. İlk önceleri Osmanlı'nın neden Batı'ya göre geri kaldığı gibi konular üzerinde duran gazete daha sonra yayın konularını biraz değiştirerek daha da fazla gelişme göstermiştir. Gazetenin 11 Mart 1866 yılında tamamen kapatıldığını görebilmek mümkündür.
  • Tasvir-i Efkar: Daha önce Tercüman-ı Ahval gazetesinin kurucuları arasında bulunan İbrahim Şinasi'nın 1862'de Tercüman-ı ahval'den ayrılarak yayınlamış olduğu gazetedir. 28 Haziran'da yayına başlayan gazete, noktalama işaretlerini ilk kez kullanan gazete olması ve bilgi, kültür ve haber gibi alanlar üstüne yayın yapmasının yanında iktidarla ilgili eleştirilerde bulunması bakımından değerlidir. Şinasi 1865'te ülkeden ayrılınca bu gazeteyi Namık Kemal devralmış ve yönetmiştir. Yayın hayatı boyunca pek çok kez kapatılan gazetenin tam kapanışı ise 1925'te İstiklal Mahkemesinin kararı ile olmuştur.
  • Ceride-i Askeriyye: İsminden de anlaşılacağı üzere Osmanlı'daki ilk resmi ordu gazetesidir. 17 Ocak 1864'te yayın hayatına başlamıştır. Gazetede ordu ile ilgili haberler yayınlanmış ve ordunun yeni durumu ile ilgili bilgilere yer verilmiştir.
  • Muhbir: Siyasi ağırlıklı haberlere yer vermekte olan bu gazete 2 Ocak-27 Mayıs 1867 tarihleri arasında yayınlanan ve ömrü kısa olan bir gazetedir. Bu gazete Osmanlı Devleti hakimiyeti altında bulunan azınlık gruplarını birlik beraberliğe çağırması ve bütünleyici bir politika savunması sebebi ile ilgi çekmektedir.
  • Hürriyet: Osmanlı devleti sınırlarından ayrılan Ziya Paşa ile Namık Kemal'in Londra'da yaşarken bir araya gelerek kurmuş oldukları bu gazete 1868-1870 yılları arasında yayınlanmıştır. En büyük özelliklerinden biri de Avrupa'da yayınlanan bir Türk gazetesi olmasıdır. Gazetenin baş yazarı olan Namık Kemal gazetede siyasi ağırlıklı konulara değinmiş olsa da kültürel konulara da yer vermiştir. Türkçe'nin sadeleşmesini savunan yazılar kaleme almıştır.
]]>
Tanzimat Dönemi İlkleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-ilkleri.html Sun, 25 Nov 2018 00:27:04 +0000 Tanzimat dönemi ilkleri, Tanzimat döneminde ortaya çıkarılmıştır. İlk gazeteler, ilk romanlar, ilk sözlükler, ilk hikayeler, il oyunlar ve hemen hemen bütün ilkler bu dönemde ortaya çıkmıştır. Tanzimat dönemi ilk
Tanzimat dönemi ilkleri, Tanzimat döneminde ortaya çıkarılmıştır. İlk gazeteler, ilk romanlar, ilk sözlükler, ilk hikayeler, il oyunlar ve hemen hemen bütün ilkler bu dönemde ortaya çıkmıştır. Tanzimat dönemi ilk olarak Tercüman-ı Ahval olan ilk özel gazete ile başlar. Bu dönemde toplum için sanat anlayışı benimsenmiştir. Uyak anlayışı bu dönemde sürmüştür. Aruz ölçüsü bu dönemde terk edilmemiştir. Toplumsal konular olan adalet, devlet, ulus, özgürlük, hak gibi konular ilk kez Tanzimat döneminde işlenmiştir.

Tanzimat Dönemi İlkleri
  • Tanzimat dönemi zamanında ilk verilen örneklerdir.
  • İlk realist roman: Araba Sevdası/Recaizade Mahmut Ekrem
  • İlk tezli roman: Zehra/Nabizade Nazım
  • İlk köy romanı: Karabibik/Nabizade Nazım
  • İlk naturalist romanı: Zehra/Nabizade Nazım
  • İlk kadın romancı: Fatma Aliye Hanım
  • İlk şiir çevirisi: Müntehabat-ı Eş'ar
  • İlk şiir antolojisi: Harabat/Ziya Paşa
  • İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi
  • Yarı resmi gazete: Ceridei Havadis
  • İlk özel gazete:  Şinasi ile Agah Efendi/Tercüman-ı Ahval
  • İlk uyarlama tiyatro yazarı: Ahmet Vefik Paşa
  • İlk hikaye kitabı: Letaif-i Rivayet/Ahmet Mithat
  • İlk tarihi roman: Cezmi/Namık Kemal-Yeniçeri/Ahmet Mithat
  • İlk edebi roman: İntibah/Namık Kemal
  • İlk atasözleri kitabı: Durub-i Emsal-ı Osmaniye/Şinasi
  • İlk dil bilgisi kitabı: Sarf-ı Türki/Süleyman Paşa
  • Sahnelenen ilk tiyatro: Vatan Yahut Silistre/Namık Kemal
  • İlk batılı anlamda fabl: Eşek ile Tilki/Şinasi
  • Batılı anlamda ilk eleştiri: Tahrib-i Harabat, Takip / Namık Kemal
  • İlk mizah dergisi: Diyojen/Teodor KAsap
  • İlk özdeyiş örneklerini veren: Lehçetü'ül Hakayık/D. Ali Bey
  • İl çağdaş Türkçe sözlük: Kamus-ı Türki/Şemsettin Sami
  • İlk kafiyesiz şiir: Validem/Abdülhak Hamit
  • İlk aruzla manzum tiyatro eseri: Eşper veya Sardanapal/Abdülhak Hamit
  • İlk köy şiiri: Köylü kızların şarkısı/Muallim Naci
  • İlk pastoral şiir: Sahra/Abdülhak Hamit
  • İlk çeviri roman: Fenelon'dan Telemak/Yusuf Kamil Paşa
  • İlk tiyatro eseri: Şair Evlenmesi/Şinasi
  • İlk yerli roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
  • İlk dergi örneği: Mecmua-ı Fünun/Münif Paşa
  • İlk edebi tartışma: Namık Kemal ile Ziya Paşa arasında
  • Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: Nesteren/Abdülhak Hamit
  • Okullar için hazırlanan ilk edebiyat kitabı: Talim-i Edebiyat/Recaizade Mahmut Ekrem
  • Noktalama işaretlerini ilk kullanan: Şair evlenmesi/Şinasi
  • İlk edebiyat tarihçisi: Abdulhalim Memduh Efendi
]]>
Edebiyatta Tanzimat Ne Zaman Ve Niçin Başlamıştır https://www.tanzimatfermani.com/edebiyatta-tanzimat-ne-zaman-ve-nicin-baslamistir.html Sun, 25 Nov 2018 07:36:25 +0000 Edebiyatta Tanzimat Ne Zaman Ve Niçin Başlamıştır, Tanzimat Fermanı, Sultan Abdülmecid zamanında, Sadrazam Mustafa Reşid Paşa tarafından hazırlanarak, Top-kapı Sarayının Gül-hane Bahçesinde okunup, ardından ilan Edebiyatta Tanzimat Ne Zaman Ve Niçin Başlamıştır, Tanzimat Fermanı, Sultan Abdülmecid zamanında, Sadrazam Mustafa Reşid Paşa tarafından hazırlanarak, Top-kapı Sarayının Gül-hane Bahçesinde okunup, ardından ilan edilen ve ıslahat programını şekillendiren belgedir. Tanzimat Fermanı olarak ta bilinmektedir. Edebiyat tarihçilerimizden bu tarihi (3 Kasım 1839) Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul etmişlerdir. Tanzimat edebiyatı, Divan edebiyatına ve Osmanlı hayat tarzına, örf ve adetlerine tepki olarak doğmuş ve o tepki ışığında dönemin şair ve yazarları yeni bir edebiyat akımı başlatmışlardır. Gaye ilimde, teknikte ilerlemek, Osmanlının eski ihtişamlı günlerine kavuşması yerine, daha ziyade batı tipi yaşama tarzını, edebiyatını ve adetlerini benimsemek olmuştur. Edebiyatta Tanzimat Ne Zaman başlamıştır sorusunu yanıtladıktan sonra niçin başlamıştır Bu sorunun cevabını verelim.

Edebiyatta Tanzimat Niçin Başlamıştır  Tanzimat edebiyatı bir kültür ve siyasi hareketin neticesinde ortaya çıkan bir edebi akımdır. 3 Kasım 1839’da Mustafa Reşit Paşa tarafından ilan edilen ve Gül-hane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe girmesi sonucu başlamıştır. Bu olay daha sonraları Tanzimat fermanı olarak bilinecektir. Ayrıca siyasi, edebi ve toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesidir. Tanzimat Edebiyatı, siyasi Tanzimat'ın ilanından yaklaşık 20 yıl sonra, 1860’ta, Şinasi'nin Tercümanı-ı Ahval Gazetesini çıkarmasıyla başlar ve 1895’e kadar sürer. Türk Edebiyatının Batının etkisi altında gelişmesinin ilk dönemi, Servet-i Fünun edebiyatının başladığı 1896 tarihine kadar devam eder. 

Şinasi, 1860’ta Agah Efendiyle beraber Tercüman-ı Ahvali, ardından 1862’de de Tasvir-i Efkar’ı yayınlamışlardır. Bu gazeteler aracılığıyla batı yanlı fikirlerini yaymaya başladılar. Şinasi’den sonra bu edebiyatın başlıca temsilcileri olan Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmed Midhat ve Ali Süavi’de eserleriyle batı yanlı fikirlerini yaymaya çalıştılar. Tanzimat her sahada bir dışa dönüş olduğu gibi edebiyatta da dışa (Batıya) dönüş olmuştur. 

Bu dönüşler, diğer bir yandan Gül-hane Hattı Hümayunu’da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay sonraki zamanlarda Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak, gerek siyasi alanda gerek toplumsal hayatta ve gerekse edebi olarak batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacak ve edebiyat tarihçilerimiz ise 1839 yılını Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul edeceklerdir. 

Tanzimat Edebiyatı, siyasi Tanzimat'ın karara bağlanmasından yaklaşık 20 yıl sonra, 1860’ta, Şinasi'nin Tercümanı-ı Ahval Gazetesini çıkarmasıyla başlamış olup, 1895’e kadar sürmüştür. Türk Edebiyatının Batının etkisinde gelişen ilk dönemi, Servet-i Fünun edebiyatının başladığı 1896 tarihine kadar devam eder. Edebiyatta Tanzimat Ne Zaman Ve Niçin Başlamıştır Sorusuna cevap vermeye çalıştık. Umarız yardımcı olabilmişizdir.
]]>
Islahat Ve Tanzimat Fermanı https://www.tanzimatfermani.com/islahat-ve-tanzimat-fermani.html Sun, 25 Nov 2018 18:51:21 +0000 Islahat Ve Tanzimat Fermanı, Tanzimat Dönemi Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı ve bu dönemde yapılan ıslahatları kapsamaktadır. Uygulamayı başlatan Abdülmecid, Abdülaziz, V. Murat ve II. Abdülhamit  Tanzimat Döneminde Islahat Ve Tanzimat Fermanı, Tanzimat Dönemi Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı ve bu dönemde yapılan ıslahatları kapsamaktadır. Uygulamayı başlatan Abdülmecid, Abdülaziz, V. Murat ve II. Abdülhamit  Tanzimat Döneminde tahta çıkmışlardır. II. Mahmut’tan sonra tahta geçen Abdülmecid Tanzimat Fermanı’nı ilan etmiştir.

Tanzimat Fermanı: 1839 yılında Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkında halka ve yabancı temsilcilere okunarak ilan edilmiştir. Gülhane Hattı Hümayunu olarak bilinen bu ferman Avrupalı devletlerin Osmanlı iç işlerine karışmasına engel olması ve devletin parçalanmasını önlemek hedefiyle ilan edilmiştir.

  • Herkesin mal, can, ırz, namus ve hürriyetine saygı duyulması,
  • Herkes kanun önünde eşit olacak,
  • Açık mahkeme ve eşit şartlarda yargılanma,
  • İşkence, dayak ve angarya kaldırılacak,
  • Herkes gelirine göre vergi ödeyecek,
  • Özel mülkiyet hakkı verilecek,
  • Rüşvet ve iltimas kalkacak şartları getirilmiştir.

Bu ferman ile padişahların yetkileri ikinci kez kısıtlanmış askere gitme, vergi verme vatandaşlık haline getirilmiştir. Osmanlıda ilk kez kanun gücü üstünlüğü kabul edilmiş ve anayasal düzene geçişe ilk adım atılmıştır. Ancak bu ıslahat çalışmaları ile Osmanlı istediği neticeleri alamamıştır. Avrupalı devletler azınlıklar için bu hakları yetersiz bulmuşlar ve baskı ile 1856 yılında Osmanlıyı Islahat Fermanını yayınlamak zorunda bırakmışlardır.

Islahat Fermanı: Tanzimat fermanı yeterli bulunmayarak, Gayri Müslimlere daha fazla hakların verilmesi için yayınlanan fermandır. Tanzimat Fermanı gibi, imparatorlukta yapılması kararlaştırılan yeni bir düzenin program ve prensiplerini içermektedir. Bu ferman esas olarak Tanzimat hükümlerini tekrarlayan, onları açıklayan ve genişleten bir fermandır.

Kırım Savaşı sürerken, Viyana'da bir araya gelen İngiltere, Avusturya ve Fransa Hristiyanlarla Müslümanlar arasındaki farklılıkların her alanda ortadan kaldırılmasını öngören bir fermanı padişahın yayımlamasını, barış için ön şart koşmuşlardı. Paris Antlaşması müzakere edilirken, müttefiklerin bu istekleri I. Abdülmecit yerine getirdi ve fermanı yayınlandı (18 Şubat 1856). Tanzimat'la kabul edilen hususların esas alındığı bu fermanla, Müslümanlarla Hristiyanlar arasında eşitlik sağlandığı Avrupa'ya garanti edilmiştir. Aslında Tanzimat süreciyle başlayan yenilikler, idari yapılanmada da kendisini hissettirmiştir. Islahat Fermanı ile getirilen düzenlemelerin uygulanması daha çok I. Abdülaziz'in padişah olmasıyla gerçekleşebilmiştir.

Islahat Fermanıyla azınlıklara;

  • Bedelli askerlik,
  • Mahkemelerde eşit şahitlik,
  • Devlet memuru olabilme,
  • Şirket ve banka kurma,
  • İl genel meclisinde görev alma hakları verilmiştir.

Tanzimat Fermanıyla başlayıp I. Meşrutiyetin ilanına kadar süren bu devre Tanzimat Dönemi denir.

Bu dönemde,

  • Vilayet Nizamnamesi ile eyaletler kaldırılmış yerine il, sancak, kaza, nahiye ve köy yönetim birimleri kurulmuştur.
  • Kaime adındaki ilk kağıt para basılmıştır.
  • İl Genel Meclisleri oluşturulmuştur.
  • İlk Osmanlı bankası olan Bank-ı Dersaadet kurulmuştur.
  • Tercümanı Ahval adında ilk özel gazete kurulmuştur.
  • İptidailer, İdadiler ve Sultaniler açılmıştır.
  • Eğitim Bakanlığı kurulmuştur.
  • İzmir-Aydın arası ilk demir yolu açılmıştır.
  • Yabancı ülkelere okul açabilme hakkı verilmiştir.
  • İlk kez Avrupalı devletlerden dış borç alınmıştır.
  • İlk telgrafhane kurulmuştur.
  • Danıştay kurulmuştur.
  • 1863 yılında Memleket Sandıkları kurulmuştur. Daha sonra Ziraat Bankasına dönüşmüştür.
  • İlk üniversite olan Darül Fünun açılmıştır.
]]>
Tanzimat Dönemi Eğitim https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-egitim.html Mon, 26 Nov 2018 09:04:29 +0000 Tanzimat dönemi eğitim; alanında Osmanlı Devleti toprak sınırları içerisinde önemli düzenlemelerin yapıldığı bir dönem olarak kabul edilmektedir. Tanzimat döneminde ordu ve yönetim başta olmak üzeri devletin pek çok al Tanzimat dönemi eğitim; alanında Osmanlı Devleti toprak sınırları içerisinde önemli düzenlemelerin yapıldığı bir dönem olarak kabul edilmektedir. Tanzimat döneminde ordu ve yönetim başta olmak üzeri devletin pek çok alanında yenilikler yapılmıştır. Hiç şüphesiz ki eğitim alanında da yapılan bir kısım yenilikler bulunmaktadır. Belki de bu alanda yapılan en önemli çalışmanın eğitim anlayışının değişmesi olduğu söylenebilir. Tanzimat'ın ilanından önceki dönemde mektep anlayışı sadece devlet erkanının bulunduğu İstanbul ve çevresinde daha fazla hakim iken Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile birlikte başlayan Tanzimat döneminde mekteplerin diğer Osmanlı topraklarında da yaygınlaştırılmaya başlandığı gerçektir. Tanzimat döneminde eğitimde kız ve erkekler için de fırsat eşitliği gözetilmeye çalışılmıştır.

Tanzimat dönemi eğitim öğretim alanında yapılan yenilikler nelerdir
  • Tanzimat döneminde eğitim alanında yapılan en önemli yenilik çalışmasından bir tanesi mekteplerin taşrada da yaygın hale getirilmeye başlanmasıdır. Böylece muhtaç ve ihtiyaç sahibi çocukların eğitim olanaklarından yararlanma imkanları arttırılmaya çalışılmıştır. 
  • Tanzimat döneminde okullarda öğretilen ders çeşitliliğinde de yeniliklere gidilmeye başlanmıştır. Tanzimat'ın ilanından önce okullarda Osmanlıca dil eğitimi, tarih ve coğrafya gibi müspet ilimler öğretilmekte iken ilave olarak Batı da ki okullar örnek alınmaya çalışılarak yeni bilim dalları da eklenmiştir. 
  • Tanzimat'ın ilanı ile birlikte devlet adamları örgün bir eğitim sistemini yerleştirmeyi planlamışlardır. Medrese eğitiminin hakim olduğu Osmanlı Devleti'nde küçük mahalle mektepleri yani sıbyan mektepleri de medresenin tesir altında bir eğitim programı yürütmekteydi. Bu sıbyan mektepleri kapatılmadan ilave olarak yeni mektepler açılmıştır.
  • Tanzimat'dan evvel eğitim işleri başka bir devlet teşkilatı tarafından idare edilmekte iken Tanzimat'ın ilanıyla bu görev yeni bir kuruma devredilmiştir. Bu teşkilatın adı ise Meclis-i Maarif-i Muvakkat'tir. Bu Meclis tarafından alınan kararlar ise Meclis-i Maarif-i Umumiye adıyla kurulan heyet tarafından hayata geçirilmekteydi. Böylece günümüzdeki ifadesiyle bir nevi Bakanlık gibi bir birimin temelleri atılarak eğitim bir teşkilata devredilmiştir. 
  • İlk üniversite olarak kabul edilen Darülfunun ve Ziraat Okulu oluşturulmuştur. 
  • Tanzimat döneminde 3 tane önemli ve stratejik okul açılmıştır. Bunlardan birisi Galatasaray Sultanisi'dir. Bu eğitim kurumunun temel amacı farklı etnik kimlikteki çocukları tek bir düşünce çatısı altında birleştirmektir. Bu düşünce ise Osmanlıcılık anlayışıdır. Yine fakir çocukların eğitimini gerçekleştirmek için Darüşşafaka, yönetici kadro için eleman yetiştirmek amacıyla da Mekteb-i Mülkiye açılmıştır. 
  • Yine öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla Darül Muallim-i Rüşdi açılmıştır.
  • Osmanlı Devleti'nde ilk kız okulunun açılması da Tanzimat dönemi eğitim alanında yapılan yeniliklerden bir tanesidir. Bu okulun adı ise Darül Muallimat olarak konulmuştur. 
]]>
Tanzimat Dönemi Şiirleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-siirleri.html Mon, 26 Nov 2018 10:21:32 +0000 Tanzimat dönemi şiirleri, konu ve anlatım bakımından daha farklıdır. Edebiyatçılar dilin sade olmasını isteseler de, Tanzimat döneminde şiir dilinin sade olmadığı görülmektedir. Bu dönem şiirlerinin Divan şiir Tanzimat dönemi şiirleri, konu ve anlatım bakımından daha farklıdır. Edebiyatçılar dilin sade olmasını isteseler de, Tanzimat döneminde şiir dilinin sade olmadığı görülmektedir. Bu dönem şiirlerinin Divan şiirine bağlı olan unsurları biçim yönündendir. Halk şiirine ve hece veznine olan ilgi artsa da, Divan şiirinin ve aruz vezninin etkisi devam etmiştir. Divan şiirinde olan kaside, gazel, murabba gibi nazım şekilleri Tanzimat döneminde aynen kullanılmıştır.

Tanzimat dönemi şiirlerindeki yenilikler

Bu dönem şiirlerde konu değişmiş, ayrılık, aşk, hasret gibi bireysel konular yerine özgürlük, eşitlik, hukuk, adalet tarzı toplumsal konular ön plana çıkmıştır. Bu en fazla 1. Tanzimat dönemindeki Namık Kemal, Ziya Paşa ve Şinasi gibi sanatçılarda dikkat çeker. 2. Tanzimat dönemindeki Sami Paşazade Sezai, Abdülhak Hamid, Recaizade Mahmud Ekrem gibi sanatçılar kişisel konulara ağırlık vermiştir.

1. dönem sanatçıların şair olması nedeniyle edebiyatımızdaki ilk türün şiir olmasına sebep olmuştur. Nesir dilini şiirde deneyen sanatçılar, Divan şiirinin etkisinin devamına engel olamamıştır. Divan şiirini devam ettirmek isteyen Ziya Paşa ve Namık Kemal gibi sanatçılar Encümeni Şuara adında grupta kurmuşlardır.

Tanzimat dönemine şiirdeki değişimin temeli Şinasi tarafından atılmıştır. Fransızcadan yapmış olduğu tercüme şiirlerde yeni bi üslup ve şekil görülmektedir. Bunlar içerik bakımından Divan şiirlerinden ayrılır. Edebiyatımıza düşünce ağırlıklı şiirlerin ilk örneklerini Şinasi vermiştir. Bunun dışındaki önemli bir yenilik ise, Divan şiirindeki nazım şekillerindeki değişikliktir. Şinasi bunun öncülüğünü de yapmıştır. Bu değişim Akif Paşa'nın torununun ölmesi üzerine yazmış olduğu koşma tarzı Mersiye 'de görülür. Şinasi aynı zamanda şiirlerine uygun adlar vererek bir yeniliğe daha öncülük etmiştir.

2. dönem sanatçılar Abdülhak Hamid, Recaizade Mahmud Ekrem yeni nazım şekillerini geliştirmiş ve yaygınlaşmıştır. Bunu Namık Kemal'de şiirlerinde denemiştir. Fakat çoğu şiirlerde Divan Edebiyatının nazım şekilleri görülmektedir. Hece vezni denenmiş olsa da, aruz daha fazla tercih edilmiştir.

Tanzimat Dönemi Şiirleri

Tanzimat dönemi şiirlerinde şairlerin bakış açısı da farklıdır. 1. dönem sanatçıları Divan edebiyatını yıkmaya çalışmıştır. Ziya Paşa gerçek şiirin halk şiiri olduğunu belirtmiştir. Sonradan ise, bu düşüncesini değiştirmiştir. Namık Kemal ise Divan şiirini mantıksız ve kopuk olarak değerlendirmiştir.

2. dönem sanatçıları şiiri sanat bakımında ele almış, estetik olarak işlemiştir. Bu dönem şairlerinden Recaizade Mahmud Ekrem yeni şiirin esaslarını açıklamış, şiirin tek amacının güzellik olduğunu belirtmiştir. Bunun olmasını sağlayacak unsurların ise, şiirin konusu ve üslup güzelliği olduğunu belirtmiştir. Ancak bu görüşlerini şiirlerinde gerçekleştirememiştir.

Tanzimat dönemi şiirlerde batılılaşma hareketinin yeniliklerini şiirlerinde uygulayan Abdülhak Hamid'dir. Şiirlerde olmayan her özelliği uygulamak istemesi, düzensizlik yaratmıştır. Şiirde doğa tasvirlerinin ilk örneklerini veren şairdir. Ancak üslubu düzensizdir. Şairin hayal dünyasının zenginliği, duygularının fazla olması, samimi olması diğer kusurlarına rağmen, lirik şiirin en büyük temsilcisi olmasını sağlamıştır.

Tanzimat dönemi şiirlerinde en önemli yenilik içerikte gerçekleşmiştir. Konular 1. dönemde hak, eşitlik, adalet gibi toplumsal konularda yoğunlaşırken, 2. dönemde bireysel konular tercih edilmiştir. Aşk temasındaki ideal kadın tipi Divan şiirindeki kadın tipine göre, günlük yaşamın içindeki kadın olmuştur. 2. dönem en fazla doğa ve ölüm içerikli şiirler yazılmıştır. Tanzimat dönemi şiirlerinde olan yenilikler edebiyatımızda öncü olmuştur. Bunları benimseyen sanatçılar, yenilikleri daha ileriye taşımıştır.

]]>
Tanzimat Dönemi Özellikleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-ozellikleri.html Tue, 27 Nov 2018 04:46:11 +0000 Tanzimat Dönemi Özellikleri, Tanzimat Fermanı Padişah Abdülmecit tarafından hazırlatılarak 3 Kasım 1839 yılında, Harice Nazarı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul' un Fatih ilcesinde bulunan Gülhane Parkında Tanzimat Dönemi Özellikleri, Tanzimat Fermanı Padişah Abdülmecit tarafından hazırlatılarak 3 Kasım 1839 yılında, Harice Nazarı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul' un Fatih ilcesinde bulunan Gülhane Parkında halka okunarak duyurulmuştur. 

Tanzimat Dönemi Özellikleri
Tanzimat Dönemi Özellikleri,
  • Batılı tarzda eserler ilk bu dönemde ortaya çıkmıştır, 
  • 1860 ta ilk özel gazetenin çıkarılması ile bu dönem başlamıştır, 
  • Kullanılan yazı dilini halk dili olarak kullanılması için çaba gösterilmiştir, 
  • Batıdan alınan roman, tiyatro, makale, hikâye, eleştiri gibi türler ilk kez bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır, 
  • Tanzimat Dönemi Edebiyatı 1860'ta Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayınlanmasıyla başlar, 1896'ya kadar sürer, 
  • Bu dönemde gazete aracılığı ile sosyal alanlarda, edebi alanda ve politik alanlarda yeni yeni düşünceler sunulmuştur, ilk örnekler gazetelerde verilmiştir, 
  • Tanzimat Edebiyatında klasisizmden etkilenmeler çok fazla olmuş olsa da en fazla romantizmin ağırlığı daha fazladır, 
  • Tanzimat ikinci dönemde realizmden de etkilenmiştir, 
  • Tanzimat Dönemi sanatçıları çok yönlü sanatçılardır. Hem devlet adamı olmuşlar, hem şair olmuşlar hem de yazar olmuşlardır, 
  • 1. Dönem sanatçıları, 2. Dönem sanatçılarına oranla daha da bir toplumcu çizgi üzerinde bulunmaktadırlar, 
  • Tanzimat Döneminde tiyatronun halkı aydınlatma üzerinde çok etkili olabileceği düşünülmektedir, 
  • Genel anlamda toplumcu bir sanat anlayışı hakimdir bu dönemde, 
  • Ayrıca bu dönemde, Divan Edebiyatının " bölüm bütünlüğü " ne karşılık, " konu bütünlüğü " ne önem verilmiştir, 
  • 1. Dönem sanatçıları sanatın amacının toplumu eğitmek olduğunu savunarak kullandıkları dili daha da sadeleştirmişlerdir. Ancak bunda başarılı olamamışlardır. 2. Dönem sanatçılarında ise dilde sadeleşmeye gidilme amaç ve isteği yoktur, 
  • 1. Dönem sanatçıları sanatın toplum için olduğunu savunurken, 2. Dönem sanatçıları ise sanatın sanat için olduğunu savunmuşlardır, 
  • 1. Dönem sanatçıları Fransız Devriminin etkisi ile dünyanın tamamına yayılmış olan eşitlik, millet, vatan, hürriyet, adalet gibi konuları işlemişlerdir.
]]>
Tanzimat Edebiyatı https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-edebiyati.html Tue, 27 Nov 2018 17:21:59 +0000 Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Fermanından sonra 1860 yılından 1895 yılına kadar devam etmiştir. Tanzimat dönemi edebiyatçıları toplumcu bir anlayışla, tiyatroyu halkın dili olarak görmüş ve yazı dilini halkın diline yak Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Fermanından sonra 1860 yılından 1895 yılına kadar devam etmiştir. Tanzimat dönemi edebiyatçıları toplumcu bir anlayışla, tiyatroyu halkın dili olarak görmüş ve yazı dilini halkın diline yakın tutmaya çalışmışlardır.

1.Dönem Tanzimat Edebiyatı ve Sanatçıları:

Tanzimat edebiyatında 1. Dönem, 1860-1876 arası sürmüştür. Bu dönemin sanatçıları divan edebiyatının etkisinden kurtulamamışlardır. Batılı tarzda ilk eserler verilmeye başlanmış ve hak, adalet, özgürlük gibi kavramlar da yine bu dönemde ortaya çıkmıştır. Toplumun bilinçlenmesi için edebiyatı bir araç olarak görmüşler, dilin sadeleşmesi gerektiğini söylemişler ancak başarılı olamamışlardır. Aynı zamanda devlet adamı sıfatı da taşıyan bu dönemin sanatçıları, klasizm ve romantizmden etkilenmişlerdir.

Bu dönemin sanatçılarından Şinasi, edebiyata birçok yenilik getirmiş, tiyatro, şiir çevirisi, Batılı anlamda ilk fabl, özel gazete, makale ve noktalama işaretini kullanan ilk kişidir.

Namık Kemal, toplumcu sanat çizgisi çizerek vatan, millet ve özgürlük kelimelerini edebiyat alanında kullanan ilk kişidir ve tiyatroyu eğlence ve toplumu bilinçlendirme aracı olarak görmüştür. Eserlerini romantizm akımının etkisiyle yazmıştır. İlk tarihi romanımız olan “Cezmi” ve ilk edebi romanımız olan “İntibah” Namık Kemale ait eserlerdendir.

Tanzimat Edebiyatı

Ziya Paşa, ilk edebiyat tarihi taslağı sayılan “Harabat” adlı eseri yazmış ve eserlerindeki birçok dize halk tarafından atasözü gibi kullanılmıştır.

Ahmet Mithat Efendi, halk için roman geleneğini benimsemiş, romantizmin etkisiyle, ilk hikaye örneklerimizden sayılan “Letaif-i Rivayet” i yazmıştır.

Şemsettin Sami, devrin en büyük dil bilgini olarak görülmüş, ilk romanımız “Taaşşuk-u Talat ve Fitnat isimli eseri yazmıştır.

Ahmet Vefik Paşa, tiyatromuzun en önemli isimlerindendir.

2.Dönem Tanzimat Edebiyatı ve Sanatçıları:

Tanzimat edebiyatında 2. Dönem, 1876-1895 arası sürmüştür. Bu dönemin sanatçıları biraysel konulara dönerek, sanat, sanat içindir görüşünü benimsemişler ve bu anlamda tiyatro eserlerini oynanması için değil okunması için yazmışlar, dili halk dilinden uzaklaştırarak ağır bir dil kullanmışlardır. Bu dönemde, realizm ve natüralizm baskın olan akımlardır. Yine bu dönemde, divan edebiyatı nazım biçimleri bırakılmış, şiirin konusu genişletilmiş ve güzel olan herşey şiirin konusudur anlayışı benimsenmiştir.

Recaizade Mahmut Ekrem, ilk realist romanımız olan “Araba sevdası” nın yazarıdır. Sanat sanat içindir, kafiye kulak içindir görüşünü benimsemiş ve her güzel şey şiirin konusudur anlayışıyla şiirlerini yazmıştır. Muallim Naci'nin “Demdeme” adlı eserine karşılık olarak “Zemzeme” adlı kitabı yazmıştır.

Abdülhak Hamit Tarhan, edebiyatımızın en bireysel olan şairidir ve batılılaşma hareketinin öncüsüdür. Bu sebeple de kendisine şairi azam “büyük şair” ünvanı verilmiştir. Şiirlerini gözleme dayalı olarak yazmış ve romantizm etkisiyle, metafizik konuları ile ölüm aşk gibi temalar içeren eserler yazmıştır.

Muallim Naci, eserlerinde ağır bir dil kullanmış ve eskiyi savunmasının yanında batılı tarzda şiirler de yazmıştır.

Nabizade Nazım, “karabibik” isimli, ilk köy romanını yazmıştır. Realizm ve natüralizm’in öncülerinden sayılan Nabizade Nazım, bunun yanı sıra, ilk psikolojik roman denemesi olan “Zehra” adlı eseri yazmıştır.

Tanzimat edebiyatındaki roman ve hikayelere baktığımız zaman, eserlerin teknik açıdan zayıf olduğunu, genel olarak duygusal ve acıklı konuların işlendiğini, yazarların olaylara müdahale ettiklerini ve eserlerde karakter oluşturulamadığını görmekteyiz.

Tanzimat edebiyatında eleştriler, genellikle eski- yeni kavgasına dayanmaktadır. Örnek olarak, Namık Kemal “Renan Müdafaaname” isimli eserinde Ernest Renan'ı eleştirmiştir.  Muallim Nac]]> Tanzimat Fermanı Ne Zaman İlan Edildi https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-ne-zaman-ilan-edildi.html Wed, 28 Nov 2018 02:06:11 +0000 Tanzimat Fermanı ne zaman ilan edildi, Tanzimat Fermanı 3 Kasım 1839 tarihinde padişah Abdülmecid'in emriyle Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuş ve ilan edilmiştir. Bu nedenle Gülhane Hatt-ı Hüma Tanzimat Fermanı ne zaman ilan edildi, Tanzimat Fermanı 3 Kasım 1839 tarihinde padişah Abdülmecid'in emriyle Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuş ve ilan edilmiştir. Bu nedenle Gülhane Hatt-ı Hümayunu olarak ta bilinir. Osmanlı Devletinde 1839 yılında Tanzimat Fermanının okunması ile başlayan yenileşmenin ve modernleşmenin adı Tanzimat olarak tanımlanır. Bunun anlamı reformlar, düzenlemelerdir. Bu dönemin önemli siyasi liderleri arasında 1839-1855 yılları arasında Mustafa Reşit Paşa, 1850 yılından 1871 yılına kadar Mehmet Emin Paşa ile Keçecizade Fuat Paşa vardır. 1868 yılında Fuat Paşa'nın, 1871 yılında ise Ali Paşa'nın ölmesiyle birlikte reform sürecinde kriz başlamış, uzun dönem siyasi iktidarsızlık yaşanmıştır. Tanzimat dönemi 1876 yılında 2. Abdülhamid'in tahta çıkmasıyla ve Meşrutiyet'in ilan edilmesiyle sona ermiştir. Fakat Osmanlı Devletinde reformun 1922 yılında devletin sona ermesine kadar devam ettiği kabul edilebilir.

Tanzimat Fermanı Ne Zaman İlan Edildi

Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nde iç işlere karışmasını önlemek, Mısır sorununun çözülmesinde ve Boğazlar meselesinde Avrupalı devletlerin desteğini almak gibi nedenler yüzünden böyle reform hareketine girişilmiştir. Fakat reformun asıl nedeni artık iyice zayıflayan, çeşitli çalkantıların olduğu devleti ve toplumu yeniden daha demokratik hale getirmek, bu sayede devleti içinde bulunduğu bu kötü durumdan kurtarma arzusu Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesini sağlamıştır. 3 Kasım 1839 tarihinden başlayan bu dönem, 1876 yılına kadar sürmüştür. Hukuki alandan, edebiyata, askerlik, vergi uygulamaları, eğitime kadar pek çok alanda yeniliklere gidilmiştir.

]]>
Tanzimat Dönemi https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi.html Thu, 29 Nov 2018 00:53:32 +0000 Tanzimat dönemi, 1839-1871 yılları arasını kapsayan, Osmanlı Devletinde Abdülmecid'in imzasıyla Mustafa Reşit Paşa tarafından okunan Gülhane Hattı Hümayunu ile başlayan, 1. Meşrutiyete kadar devam eden ıslahat ve Tanzimat dönemi, 1839-1871 yılları arasını kapsayan, Osmanlı Devletinde Abdülmecid'in imzasıyla Mustafa Reşit Paşa tarafından okunan Gülhane Hattı Hümayunu ile başlayan, 1. Meşrutiyete kadar devam eden ıslahat ve batılılaşma sürecidir.

2. Mahmut'un 30 Haziran 1839 tarihinde ölmesiyle yerine oğlu Abdülmecid geçmiştir. Bundan bir süre sonra daha merkezileşmeye ve modernleşmeye  dayanan ıslahatlar devam etmiştir. Ancak iktidar merkezi saraydan Babıali'ye bürokrasiye geçiş yapmıştır. 2. Mahmut devleti yönetecek güçlü ve modern bir örgüt kurmak için değişimleri başlatmış, bürokrasiyi güçlü bir hale getirmiştir. Yerine gelenler bunu denetlemede zorlanmıştır. Politikada İngilizler başta olmak üzere yabancıların sayısında artış olmuştur.

İngiltere 2. Mısır bunalımının ardından, Rus yayılma politikasının tehlikesine karşın korunma amacıyla Osmanlıları desteklemiştir. Tanzimat başlangıcı bu 2. Mısır bunalımının çözülme girişimleriyle aynı döneme gelmiştir. Osmanlı Devletinin giderek kötü bir duruma geldiği zamanda, 1839 yılında reformcu ve Hariciye Nazırı olan Reşit Paşa'nın yazdığı, ancak padişahın adına ilan edilen Hatt-ı Hümayun, devletin ileri gelenlerine, yabancı diplomatlara okunmuştur. Hatt-ı Humayun devletin amacını ifade etmekteydi. Buradaki temel reformlar ise;

  • Padişahın tebaasında olanların can, namus ve mal güvencesi altında olması
  • İltizam sisteminin yerine daha düzgün bir vergilendirme sisteminin olması
  • Zorunlu askerlik sistemi
  • Dini ne olursa olsun tebaadaki herkesin yasalarda eşit olması

Tanzimat'ın ilan edilmesinden itibaren, bu Hatt-ı Humayunun içeriği, niteliği ve buna bağlı politikalarla alakalı tartışmalar olmuştur. Burada vaat edilen reformlarda gerçekte 2. Mahmut'un politikaları arasındaydı. Sonuçta Gülhane Fermanı kısa zaman içinde amaca uygun şekilde hizmet vermiştir. Yabancıların desteğiyle Mısır bunalımı da çözülmüştür. Mehmet Ali Paşa'nın Suriye, Mısır ve Adana'yı ele geçirme isteği vardı. İngiltere donanmasıyla müdahale ederek, savaşların ardından 1841 yılında Mehmet Ali Paşa Mısırın babadan oğula geçmesi koşuluyla Suriye'den vazgeçmiştir. 2. Mısır bunalımının bitmesiyle Ortadoğu'daki gerginlik azalmıştır. Ancak hükümetin denetleyemediği sorunlar devam etmiştir. Kırım savaşının nedeni Filistin'de olan kutsal yerler üzerindeki çekişmeydi. Kırım savaşının devletin reformları ve maliyesi bakımından olumlu sonuçları olmuştur. Devletin toprak bütünlüğü korunmuştur.

Tanzimat Dönemi

Tanzimat döneminde ilanı yapılan adli ve idari reformların en önemli sebepleri arasında dış baskının olmasıydı. Avrupa'da bulunan güçler tebaadaki cemaatler üzerinde baskıda bulunuyordu. Cemaatler zamanla kağıt üzerinde eşit haklar elde etse de, eski sistemdeki ayrıcalıklarından vazgeçmelerine engel olmamıştır. Dış güçler onlara destek olarak nüfuzlarını genişletmek istemişlerdir. Buna rağmen reformlar sadece dış baskıdan kaynaklanmamıştır.

Tanzimat dönemi reform politikaları halkın isteğine hiç bir zaman dayanmamıştır. Başta bulunan bürokratların gerekli görmesi durumunda ya da büyük güçlerin isteğiyle topluma zorla kabul ettirilen reformlar yapılmıştır. Bu reformlar cemaatlerin arasındaki ayrılıkçı milliyetçiliğin yayılımını önlemeye yeterli olmamıştır.

Tanzimat döneminde ilk kez padişah kendi egemenlik haklarının üstünde bir kanun gücünün olduğunu kabul etmiştir. Bu daha sonraki hareketlerin temeli olmuştur. Kesin nedenleri ise, devletin içinde bulunan azınlıkların ayaklanmalarının biteceği düşüncesiyle, Avrupa'nın azınlıklara hak tanınması amacıyla baskı uygulanmasıdır. 1856'da azınlıklara daha fazla hak tanıyan Islahat Fermanı çıkarılmış, ancak bu da azınlıkları bastıramamıştır. 1876 yılında 1. Meşrutiyet, 1908 yılında 2. Meşrutiyet ilan edilmiş, Mustafa Kemal'in desteğiyle bunalımlar sona ererek, Cumhuriyet kurulmuştur.

]]>
Tanzimat Dönemi Romanları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-romanlari.html Thu, 29 Nov 2018 02:14:31 +0000 Tanzimat dönemi romanları,  çeviriyle başlayarak, taklitlerle geliştirilmiş ve kendi kimliğini kazanarak bugüne kadar ulaşmıştır. Edebiyatımızdaki roman türünde olan ilk eser ise, Yusuf Kamil Paşa tarafından 185 Tanzimat dönemi romanları,  çeviriyle başlayarak, taklitlerle geliştirilmiş ve kendi kimliğini kazanarak bugüne kadar ulaşmıştır. Edebiyatımızdaki roman türünde olan ilk eser ise, Yusuf Kamil Paşa tarafından 1859 yılında Fenelon'dan çevrilen "Telemak" adındaki eserdir. Bu çeviriden sonra pek çok eserin çevirisi yapılmıştır. Eserlerdeki en önemli sorun dilin ağır olmasıydı. Eski dilin kullanımı batı tarzındaki romanlara uygun değildi. Batı kültürü ve Osmanlı kültürü arasındaki ahlak farkı da romanların çevirisinde sorun yaşanmasına neden oluyordu. Çeviri yapılacak eserlerin Müslüman ahlakına ters düşmemesi gerekiyordu. Tanzimat dönemindeki yerli ürün roman ve öyküler Ahmet Mithat tarafından 1870 yılında basılan "Kıssadan Hisse" ile "Letaif-i Rivayat" ile başlamıştır. Bunlarda da dil sorun haline gelmiştir.

Tanzimat Dönemi Romanları

Tanzimat dönemi romanlarının özellikleri

  • Bu dönemdeki roman ve öykülerdeki konular genellikle konular tarihten ya da günlük yaşamdan esinlenmiştir. Olaylarda olabilir ya da olmuş izleniminin verilmesi konusunda Tanzimat romancılarının hepsi hem fikir olmuştur. 
  • Bu dönemdeki ilk öykülerde topluluk önünde anlatılan meddah öykülerinin etkisi bulunur ve bu teknikle yazılmıştır.
  • İlk eserden itibaren, Tanzimat dönemi roman yazarlarının bir bölümü halka hitap etmiş, bir bölümü de aydınlara seslenmiştir. Bu yüzden halka seslenen yazarlar daha sade bir dil kullanmış, aydınlara seslenen yazarlarda yabancı dil kurallarının ağırlıkta olduğu eserler vermiştir.
  • Tanzimat dönemi romanlarında genel olarak duygusal ve acıklı konulara değinilmiştir.
  • Romanlarda en önemli konular esaret, zorla yapılan evliliklerin neden olduğu sonuçlar, batı ve Osmanlı arasındaki farklar, kadın ve erkek ilişkilerinde farklı evlilikler, aşık olma yer alır. 
  • Eserlerde tesadüflere daha fazla yer verilmiştir.
  • Eserlerin yazarlarının kişiliği gizlenmemiş, okuyucuya sıkça seslenilmiş, işlenen olaylar okuyucuyla diyalog halinde yürütülmüştür.
  • Yeri geldiğinde olaylar kesilerek bazı bilgiler verilmiştir.
  • Romanlarla bireylerin eğitimi, toplumun düzeltilmesi konusunda çalışmalar yapılmıştır.
  • Romanlardaki kahramanlar genellikle yaşamdan alınan doğal kişilerdir, bazen olağanüstü kişiler ve olaylarda işlenmiştir. Aynı zamanda genellikle tek yönlü kahramanlar işlenmiştir. İyi olanlar tamamen iyi oluyor, kötülerde tamamen kötü oluyor. Sonuçta iyiler ödüllendiriliyor, kötüler cezalandırılıyor.
  • Romanlardaki yer tasvirleri genellikle eserleri süsleme amacını taşımaktadır. Kişi tasvirlerinde olay kesilerek kişinin yüzü, saçı, gözleri gibi özellikleri belirtilmiştir.
  • Tanzimat edebiyatında 2. dönemdeki realizm ve natüralizm akımlarının etkisinde kalan yazarlar romanlarda gözleme önem vererek, anlatılanların olabilir izlenimi vermesine özen göstermiştir. Tanzimat dönemi romanları bu ortak özellikleri taşıyan eserlerdir.
]]>
Tanzimat Dönemi Gazeteleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-gazeteleri.html Thu, 29 Nov 2018 23:09:24 +0000 Tanzimat dönemi gazeteleri, Türk edebiyatında gazete, batıyla ilişkilerin güçlendiği tanzimat dönemiyle başlamıştır. Tanzimatcılar, halka yol göstermek, aydınlatmak için gazete çıkarmışlardır. Gazetelerin yayınlanmaya Tanzimat dönemi gazeteleri, Türk edebiyatında gazete, batıyla ilişkilerin güçlendiği tanzimat dönemiyle başlamıştır. Tanzimatcılar, halka yol göstermek, aydınlatmak için gazete çıkarmışlardır. Gazetelerin yayınlanmaya başlamasıyla birlikte roman, tiyatro, makale ve hikaye türlerinin edebiyatımıza girmesine yol açmıştır. Tanzimat sanatçıları, halkı eğitebilmek ve yeni oluşturulan edebiyatı onlara anlatabilmek için en kısa ve kolay olan gazeteyi kullanmışlardır. Tanzimat edebiyatının oluşmasında en önemli katkısı olan Ali Suavi gazetenin önemini şöyle açıklamıştır: " Anlıyor musunuz, gazete ne güzel mekteptir ve orada okuyanlar nasıl da uyanıyorlar!" sözleriyle açıklamıştır. Diğer kültürlerde gazete düşüncenin geniş kitleye yayılması hedeflenirken bizde ise bütün işaretler gazeteden gelir. Bu yönüyle de gazete tanzimat edebiyatında önemli yere sahiptir.

Tanzimat döneminde gazeteler günlük olmasa da haftalık olarak çıkarılırdı. Böylelikle sanatçılar hem halka en kısa yoldan hem de en hızlı şekilde ulaşabiliyorlardı. Tanzimat sanatçıları için gazete kamu meselesiydi. Sadece halk için söylenen yer değil aynı zamanda halkın duygu, düşünce, istek ve arzularını dile getiren bir araçtı.
                      
Tanzimat Dönemi Gazeteleri
Tanzimat Dönemi Gazeteleri:   
  • Takvim-i Vekayiİlk resmi gazete olarak 1831'de çıkarıldı.
  • Ceride-i Havadis: Yarı resmi, yarı özel İngiliz Churchill tarafından 1840' çıkarıldı.
  • Tercüman-ı ahval: İlk özel türk gazetesi olarak 1860'ta Şinasi ve Agah efendi ile birlikte çıkartıldı.
  • Tasvir-i efkar: İkinci özel gazete olarak Şinasi tarafından 1862'de çıkarıldı.
  • Muhbir: 1866'da Ali Suavi tarafından çıkartıldı.
  • İbret: 1870 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkartıldı.
  • Hürriyet: Namık Kemal ile Ziya Paşa Londra da çıkarılan ilk gazete 1868'de yayımlanmıştır.
  • Tercüman-ı Hakikat: 1878' de Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkartıldı.
  • Basiret: Basiretçi Ali Efendi tarafından günlük ve siyasi olarak çıkarılmaya başlandı
  • İttihad: Abdullah Kamil Beyefendi tarafından çıkartıldı.
  • Devir ve Bedir: 1872'de Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkartıldı.
  • Sabah:1876' da Şemsettin Sami tarafından çıkartıldı.
  • Tercüman-ı Şark: 1878 yılında Şemsettin Sami tarafından çıkartıldı.
]]>
1.dönem Tanzimat Edebiyatı https://www.tanzimatfermani.com/1.donem-tanzimat-edebiyati.html Fri, 30 Nov 2018 22:14:37 +0000 1. Dönem Tanzimat Edebiyatı, Osmanlı Devleti ile Avrupa Batı Uygarlığı arasındaki ilişkilerin gelişmesinde bir dönüm noktasıdır. Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından ilan edilen Tanzimat Fermanı'ndan sonra, lal 1. Dönem Tanzimat Edebiyatı, Osmanlı Devleti ile Avrupa Batı Uygarlığı arasındaki ilişkilerin gelişmesinde bir dönüm noktasıdır. Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından ilan edilen Tanzimat Fermanı'ndan sonra, lale devrinden bu döneme kadar Osmanlı Devletinde gelişen, yenileşme hareketlerine sahne olan yeni bir dönemin başlangıcıdır. 18. yüzyıl başlarında yani Osmanlı Devletinde gerileme ve çöküşün başladığı dönemde, batıdan gerek kültür, gerekse teknoloji bakımından geri kalınması, savaşlardaki yenilgilerin artması, devletin kendi içindeki sıkıntılar, toplumdaki huzursuzluk gibi unsurlar yüzünden batı kültürünün tanınmak istenmesi, yeni kültür değerlerinin tanınmasını sağlamak, bunları benimsemek için, Avrupa'da eğitim olan Osmanlı aydınlarının devletteki yenileşme hareketlerine itici güç olmuştur. Osmanlı Devletinde toplumun Avrupa kültürünü kabullenme ve buna karşı koyma adına direnişler ortaya çıkmış, bu uzun yıllar devam etmiştir. Bu diğer alanlarda olduğu gibi edebiyat alanına da sıçramıştır. Tanzimat edebiyatı özelliklerinde daha çok Fransız edebiyatının etkileri olmuş, bunlar Türk edebiyatında açıkça görülmüştür. Divan edebiyatında, yeni Türk edebiyatında batının özellikleri eserlere ve şiirlere yansımıştır.

1. dönem Tanzimat edebiyatı olarak kabul edilen dönem, 1860 ile a896 yılları arasını kapsamaktadır. Batılılaşmanın ilk etkilerinin görüldüğü, eserlerin batı dillerine çevrildiği tercüme odalarının kurulması, üniversite kitaplarının hazırlanacağı Encümen-i Daniş etkilerinin baskın olduğu bir dönemdir. Bu dönemdeki ilk hazırlık süreci 1831 yılında çıkarılmış olan devletin Takvim-i Vakayi gazetesinin çıkarılmasıdır. Daha sonra 1840 yılında Ceride-i Havadis yayına girmiştir. Tanzimat edebiyatının zeminini hazırlayan sanatçılar arasında Ethem Pertev Paşa, Akif Paşa, Yusuf Kamil Paşa, Sadullah Paşa ve Münif Paşa gibi değerli kişiler bulunmaktadır.

1. Dönem Tanzimat Edebiyatının genel özellikleri

1860 yılında başlamış olan bu dönem, Agah Efendi ile Şinasi tarafından çıkarılan ilk gazete Tercüman-ı Ahval ile Türk edebiyatında Tanzimat edebiyatı etkileri görülmüştür.

Bu dönemdeki Şinasi, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Cevdet Paşa, Ziya Paşa, Ahmet Vefik Paşa gibi değerli sanatçılar Osmanlı Devletindeki önemli sorunlarla ilgilenmiş, devletin bunlardan kurtulması amacıyla meşrutiyete geçilmesinin gerekliliğini belirtmişlerdir. Eserleriyle halka hitap ederek, batı kültürünün Osmanlı toplumuna tanıtılmasına, benimsetilmesine gayret etmişlerdir.

1.dönem Tanzimat Edebiyatı

Bu dönemde çalışmalar yapan sanatçılar sanat toplum içindir anlayışıyla hareket etmiş ve eserlerinde buna uymuşlardır. Eserlerin dili sadeleştirilmeye çalışılmış, ancak Ahmet Mithat Efendi ve Şinasi dışındaki sanatçılarda bu etki görülememiştir.

Fransız İhtilalinin etkileri olan eşitlik, hürriyet, milliyetçilik, adalet gibi kavramlar şiirlere yansımış ve konularda genişleme olmuştur.

Sanatçılar bu dönemde batılılaşma etkisinden en fazla romantizm akımında etkilenmiştir. Bu etki Şinasi ve Ahmet Vefik Paşa eserlerinde bariz görülmektedir.

Sanatçılar divan edebiyatındaki şiirde nazım biçimlerini kullanmış, hece ölçüsü savunulsa da, aruz ölçüsünden vazgeçilememiştir.

1. dönem Tanzimat edebiyatında tiyatro alanında da çok sayıda eser hazırlanmış tercüme edilmiştir.

Bu dönemde sanatçılarda görülen önemli bir özellik te, hem devlet adamı taraflarının olması, hem de politikacı yönlerinin ağır basmasıdır. Bu özellikleri eserlerine yansıyarak, edebi düşüncelerle birlikte yayılma göstermiştir.

Türk edebiyatındaki ilk hikaye, roman, eleştiri, makale, tiyatro eserleri bu dönemde edebiyatımızda yer almıştır.

]]>
2.dönem Tanzimat Edebiyatı https://www.tanzimatfermani.com/2.donem-tanzimat-edebiyati.html Sat, 01 Dec 2018 07:12:30 +0000 2. Dönem Tanzimat Edebiyatı, Sultan 2. Abdülhamit tarafından Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasıyla bu dönem edebiyatçıları ortaya çıkmıştır. 2. Abdülhamit aydınlar üzerinde baskılar yapmış, 1. dönem Tanzimat ed 2. Dönem Tanzimat Edebiyatı, Sultan 2. Abdülhamit tarafından Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasıyla bu dönem edebiyatçıları ortaya çıkmıştır. 2. Abdülhamit aydınlar üzerinde baskılar yapmış, 1. dönem Tanzimat edebiyatında benimsenen toplum için sanat anlayışının bitmesine neden olmuştur. 2. dönem Tanzimat edebiyatındaki sanatçılarda sanat için sanat anlayışı hakim olmuş, eserler buna uygun şekilde verilmiştir. 1896 yılına kadar devam eden bu dönemde sanatçılar aynı zamanda Servet-i Fünun topluluğunun oluşmasına zemin hazırlamıştır.

2. Dönem Tanzimat Edebiyatının genel özellikleri

1876 ile 1896 yıllarının arasını kapsayan 2. Tanzimat edebiyatı, Servet-i Fünun edebiyatının başlangıcına kadar devam etmiş bir edebiyat akımıdır.

1. dönem Tanzimat edebiyatı sanatçıları tarafından savunulmuş olan ve eserlerin bir bölümünde uygulanmaya başlanan sadeleşme düşüncesi, 2. döne Tanzimat edebiyatı sanatçıları tarafından dikkate alınmamış, ihmal edilmiştir. Bu dönemdeki eserlerde Farsça ve Arapça kelimeler kullanılarak şiirler, yazılar hazırlanmış eserler oldukça ağır bir dille ortaya konmuştur.

İlk dönemde kabul edilen düşünceye göre, toplumun eğitilmesi düşüncesi değişime uğramış, bunun yerine kişisel duygu ve düşünceler hakim olmuştur. Şiir ve diğer eserlerde biçimsel yenilikler ortaya konmuş, teknik olarak ve estetik açıdan yeni düzenlemeler, yenileşme çalışmaları devam etmiştir.

2. Abdülhamid tarafından uygulanan toplum üzerindeki baskı yüzünden sanatçılar genellikle bireysel konulara ağırlık vermiş, buna yönelik eserlerini oluşturmuştur.

2.dönem Tanzimat Edebiyatı

1. dönem Tanzimat edebiyatında yaygın olan gazete yayımı bu dönem önemini yitirmiştir.

Türk edebiyatında hakim olan divan edebiyatı nazım biçimleri bu dönem terk edilmeye başlanmış, bunların yerine batıda yaygın olan şiir biçimleri kullanılmaya başlanmıştır.

Bu dönem ilkine göre daha fazla sayıda, olgun roman ve hikayeler ortaya konmuştur. Bu eserlerin daha güzel olduğu görülmektedir.

Sanat için sanat anlayışı hakim olduğundan, 1. dönemde halka ulaşmayı amaç edinen tiyatro gibi gösteriler olmamış, genel anlamda okumaya yönelik eserler ortaya çıkmıştır. Bu dönemin etkili olanı dergiciliktir.

Bu dönemdeki edebiyatçılar ilk döneme göre romantizm akımı yanında batıdaki diğer akımlar olan natüralizm ve realizm etkisine girmiştir.

Aynı 1. dönemdeki gibi bu dönemde sanatçılar eserlerinde kölelik ve cariyelik konularını işlemiştir.

2. dönem Tanzimat edebiyatı sanatçıları arasında, Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Şemsettin Sami, Nabizade Nazım, Abdülhak Hamit Tarhan, Ahmet Cevdet Paşa, Muallim Naci gibi değerli kişiler bulunmaktadır.

]]>
Tanzimat Dönemi Edebiyatı https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-edebiyati.html Sun, 02 Dec 2018 02:10:48 +0000 Tanzimat dönemi edebiyatı, Tanzimat dönemi edebiyatı Tanzimat Fermanı 'nın ilan edilmesinin ardından yaklaşık yirmi yıl sonra başlamıştır. Tanzimat dönemi edebiyatı Şinasi ve Agah Efendi tarafından birlikte çıkarılan Terc Tanzimat dönemi edebiyatı, Tanzimat dönemi edebiyatı Tanzimat Fermanı 'nın ilan edilmesinin ardından yaklaşık yirmi yıl sonra başlamıştır. Tanzimat dönemi edebiyatı Şinasi ve Agah Efendi tarafından birlikte çıkarılan Tercüman ı Ahval gazetesinin çıkması ile başladığı kabul edilir.Tanzimat dönemi Türk edebiyatında bir çok yenilik olmuştur. Batı dan alınan roman hikaye makale anı tiyatro gibi alanlarda bir çok ilk örnek verilmiştir. Tanzimat dönemi edebiyatında bazı görüş ayrılıkları yaşanmış ve bu nedenle Tanzimat dönemi edebiyatı iki dönem olarak incelenmiştir.

Birinci dönem Tanzimat edebiyatı, birinci dönem Tanzimat edebiyatı sanatçıları Şinasi Ziya Paşa Namık Kemal Ahmet Vefik Paşa Ahmet Mithat Efendi ve Şemsettin Sami tarafından oluşur. Bu dönemin sanatçıları genel olarak toplumun zengin kesimlerinden çıkmış iyi yetişmiş kişilerdir. Halk kökenli kişiler değillerdir fakat amaçları halkı bilinçlendirmektir. Toplum için sanat düşüncesini benimsemişlerdir eski kültürün etkisi ile yetişmişlerdir. Dilde sadeleşme düşüncesini savunmuşlar fakat başarılı olamamışlardır. Divan edebiyatını eleştirip halk edebiyatını savunmuşlardır fakat yine divan edebiyatı benzeri örnekler vermişlerdir. Söyleyişe değil asıl olarak fikirlere önem vermişlerdir. Şiirler ile topluma yön verilmeye çalışılmıştır. Toplum bilinçlendirilmeye çalışılmıştır. Batı toplumlardan alınan ilk örnekler verilmeye başlanmıştır roman hikaye şiir tiyatro alanın da eserler verilmiştir. Bu dönemin romanlarında kölelik cariyelik esirlik gibi konulara yer verilmiş ve romanlarda gereksiz tasvirler ve teknik de kusurlar bulunmuştur. 

Tanzimat Dönemi Edebiyatı
İkinci dönem Tanzimat edebiyatı, bu dönem baskıcı bir yönetimin hakim olduğu için sanatçılar üzerinde de büyük baskılar vardır ve bu nedenle halkı bilinçlendirmemiş bu nedenle sanat sanat içindir ilkesi ile hareket etmişlerdir. Bu dönemin sanatçıları Recaizade Mahmut Ekrem Samipaşazade Sezai Nabizade Nazım Abdülhak Hamit Tarhan ve Muallim Naci tarafından oluşur. Bu sanatçılar baskı nedeniyle eserlerinde toplum sorunlarına yer vermemişler ve sanata yönelmişlerdir. Kişisel konular işlenmiş ve ağır bir dil kullanılmıştır. Birinci dönemde oluşan dilde sadeleşme hareketi yok olmuştur Divan edebiyatına karşı batı edebiyatını savunmuşlardır. Bu dönemin romanlarında realizm etkisi görülür şiirlerde ise romantizmin etkisi vardır. Şiirlerde soyut konular işlenmiştir. 
]]>
Tanzimat Edebiyatı Yazarları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-edebiyati-yazarlari.html Sun, 02 Dec 2018 22:52:58 +0000 Tanzimat dönemi edebiyatı yazarları, Tanzimat dönemi edebiyatı dönemi Tanzimat fermanı ilanından yirmi yıl sonra kadar Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılan Tercümanı ahval gazetesi ile başlamıştır. Tanzimat dönemi ya Tanzimat dönemi edebiyatı yazarları, Tanzimat dönemi edebiyatı dönemi Tanzimat fermanı ilanından yirmi yıl sonra kadar Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılan Tercümanı ahval gazetesi ile başlamıştır. Tanzimat dönemi yazarları şunlardır,

Recaizade Mahmut Ekrem, edebiyat öğretmenliği yapmış bir kişidir. Edebiyatın her alanın da eser vermiştir. Kendi döneminde üstat olarak tanınmıştır. Serveti fünun edebiyatçıları da onun etrafında toplanmış. Güzel olan her şeyi şiire konu etmiştir. Onun şiirlerindeki asıl tema aşk ve doğadır. Şiirlerinde romantizmin etkisi vardır. Eserleri, nağme-i seher, yadigar ı şebab, zemzeme, talim i edebiyat, araba sevdası, çok bilen çok yanılır...
-
Samipaşazade Sezai, İstanbul doğumludur. Yurt dışında çeşitli görevlerde bulunmuştur. Roman hikaye ve tiyatro türünde eserler vermiştir. Eserleri, sergüzeşt, küçük şeyler, İclal, şir ...

Abdülhak Hamit Tarhan, büyük şair olarak bilinir Paris de eğitim görmüştür. Şiir ve tiyatro türünde eserler vermiştir. Batılılaşma hareketinin en büyük devrimcisidir. Kurallar ile pek ilgisi olmayan bir şairdir. Kesin bir dil anlayışı yoktur bazı eserleri sade bazıları ağırdır. Aşk ölüm tabiat yokluk hiçlik umut insanlık yurt sevgisi sık işlediği konulardır. Birçok oyunu vardır fakat sahnelenmeye uygun değildir okumak için yazılmıştır. Eserleri, sahra belde makber ölü hacle garam finten ruhlar...

Nabizade Nazım, şiir ve roman yazmıştır. Asıl olarak romanları ve hikayeleri ile tanınır. Realist ve natüralist akımların etkisinde kalmıştır. Genç yaşta hayatını kaybetmiştir fakat bıraktığı eserler onu yaşatmaya devam etmiştir. İlk köy romanı Karabibik ona aittir. Ayrıca ilk psikolojik roman denemesi Zehra ona aittir.

Tanzimat Edebiyatı Yazarları
Muallim Naci, asıl adı Ömer olan bu yazar edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Şiir eleştiri anı edebi bilgiler üzerine yazılar yazmıştır. Şiirlerinde yalın bir Türkçe kullanmıştır sade dili savunmuştur. Halk edebiyatı biçimlerini kullanmıştır. Eserleri ateşpare şerare füruzan demdeme Ömer in çocukluğu...

Şinasi, Tanzimat edebiyatı döneminde yeniliklerin öncüsü olarak bilinir. İstanbul da doğup büyümüş olan sanatçı değişik kademelerde memurluk görevi yapmıştır. Devlet tarafından eğitim amacıyla Fransa ya gönderilmiştir. İlk özel gazete Tercümanı Ahval ın çıkması için çalışmalar yapmıştır. Türk edebiyatında ilk makale örneği olan mukaddimeyi yazmıştır.Sanatçı daha sonra Tasviri efkar adlı kendi gazetesini çıkarmıştır yine ilk tiyatro eseri olan şair evlenmesi kendisine aittir. Çevirirler yapmıştır dili sadeleştirmek için uğraşmıştır. Noktalama işaretlerini ilk olarak kullanmıştır ilklerin öncüsü olarak tanınmıştır. Hak kanun adalet gibi kavramları eserlerinde kullanmıştır. Klasisizm etkisinde kalmıştır.

Ziya paşa, devlet kademelerinde memur olarak görev yapmıştır. Valiliğe kadar yükselmiştir. Fikirleri ile yenilikçi fakat eserleri ile yaşantısı ile eskiye bağlı bir kişidir hayatı tezatlık ile doludur. Doğu kültürünün etkisi ile yetişmiştir. Şiirlerini yazarken divan şiiri üslubunu kullanmıştır. Çok başarılı olan lirik şiirleri bulunur. Tüm şiirlerinde aruz ölçüsü kullanmıştır. Dili süslü ve sanatlı bir dildir. Eserleri, terkibi bent, terci bent, harabat, şiir ve inşa, Küllüyatı Ziya Paşa, zafername, defteri amal, rüya. Ayrıca hürriyet adlı gazete de Ziya Paşaya aittir. 

Namık Kemal, Namık Kemal Tekirdağ da doğmuş ve dedesi tarafından yetiştirilmiştir dedesi aracılığı ile Şinasi ile tanışmıştır Şinasi den tasviri efkar gazetesinin yönetimini devralmıştır. Hem şiir hem düz yazı alanın da bir çok eser vermiştir. Edebiyatın hemen her türünde eseri vardır. Tanzimat şiirinin en coşkulu şairidir. Vatan şairi olarak tanınır. Hürriyet hak vatan ve kanun gibi kel]]> Tanzimat Edebiyatı Nedir https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-edebiyati-nedir.html Mon, 03 Dec 2018 08:49:10 +0000 Tanzimat Edebiyatı Nedir Tanzimat edebiyatı Türk toplumunun belli tarihler arasında yaptığı etkinliklerin tümüne verilen addır. 1860 ve 1896  yılları arasında yapılan etkinliklerin Tanzimat Edebiyatı olarak adlandırılma Tanzimat Edebiyatı Nedir Tanzimat edebiyatı Türk toplumunun belli tarihler arasında yaptığı etkinliklerin tümüne verilen addır. 1860 ve 1896  yılları arasında yapılan etkinliklerin Tanzimat Edebiyatı olarak adlandırılması ile bu durum tarihimizde ve edebiyatlar arasında yer almıştır.  Bu dönemdeki yazarlar, olmasını en çok istedikleri ve destekledikleri batılılaşma olgusunu yazdıkları eserleri ile ve o yıllardaki basın ile herkese duyurma amacı ile birçok eser ve emek vermişlerdir. 

Tanzimat Edebiyatı nedir sorusunu cevaplarken bu eserlerin içeriklerinde neler olduğunu neleri anlattıklarını da anlamış olacağız. Tanzimat edebiyatı etkisinde olan yazarlar o zaman batı bölgesinde bulunan yazarların yazdıkları yazı, şiir, roman gibi ürünlerinden oldukça etkilenmişler ve onların yazdıkları eserlere özenmişler. Özellikle batılı yazarların çevirilerine özenen bu dönemin sanatçıları sürekli o batıyı savunmuş ve batı yolunda adımlar atmışlardır. Tanzimat edebiyatında batıcılık anlayışını benimseyen yazarlar "Sanat toplum içindir" anlayışını benimseyerek yollarına devam etmişlerdir.  Tanzimat edebiyatında ilk olarak batılılaşma yolunda gidilmek istenirken batıya ait romanların çevirileri yapılmış ve onlar gibi olmaya çalışılmıştır. Bu yolda giden sanatçılar özellikle "esirlik" kavramını alaycı bir üslup ile çevirmişlerdir. 

Tanzimat Edebiyatı Nedir
Tanzimat  Edebiyatı ile birlikte Türk edebiyatı içerisine tiyatro anlayışı da girmeye başlamıştır. Aslına bakıldığında Türk edebiyatının başlamasında Batı edebiyatının etkisi oldukça büyüktür. Batı edebiyatından örnek alınarak meydana gelen, Türk edebiyatının oluşması Tanzimat edebiyatına bağlanmaktadır. Tanzimat edebiyatında batı şiirleri ve eserleri Türk toplumuna tanıtılmaya başlanmış ve Türk toplumu batı edebiyatı altına alınmaya çalışılmıştır. Tabi ki Tanzimat edebiyatında toplumun bilinçlendirilmesi daha çağdaş bir hale getirilmesi amaçlanmıştır. Tanzimat edebiyatı sanatçıları ikiye ayrılmıştır. Bu sanatçılar birinci kuşak ve ikinci kuşak olarak sınıflandırılmıştır. Birinci kuşak içerisinde  "Namık Kemal, Şinasi, Ahmet Mithat Efendi ve Ziya Paşa" bulunmaktaydı. Birinci kuşakta yer alan bu sanatçılar sanat toplum içindir anlayışını benimsemişlerdir. Bu sanatçılarla birlikte ikinci kuşak olan ve " Recaizate Mahmut Ekrem, Şami paşazade Sezai, Nabizade Nazım, Abdülhamit-hak Hamit" adındaki sanatçılardan oluşan bu kişiler ise "sanat sanat içindir" anlayışını savunmaktadır. 

Tanzimat edebiyatın işte bu sanatçılar yüzlerce, binlerce eserler vermiştir. Verdikleri bu eserlerin tümü olmasa da birçoğu günümüze kadar gelmiştir. Bu nedenle tarihimizde ve edebiyatımızda oldukça önemli olarak değerlendirilen Tanzimat edebiyatının önemi çok büyüktür. Tanzimat Edebiyatı nedirsorusuna genel olarak işte bu şekilde cevap verebiliriz. İşte bu şekilde değerlendirebileceğimiz Tanzimat edebiyatı günümüzde hala ders olarak okutulmaktadır
]]>
Tanzimat Dönemi Tiyatro https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-tiyatro.html Mon, 03 Dec 2018 09:54:29 +0000 Tanzimat Dönemi Tiyatro, aynı Tanzimat Dönemi romanında olduğu gibi sosyal ve tarihi olayların konu edildiği eserler olarak karşımıza çıkmaktadır. Tiyatronun Türk Edebiyatına girişinin de Tanzimat Döneminde olduğunu görebili Tanzimat Dönemi Tiyatro, aynı Tanzimat Dönemi romanında olduğu gibi sosyal ve tarihi olayların konu edildiği eserler olarak karşımıza çıkmaktadır. Tiyatronun Türk Edebiyatına girişinin de Tanzimat Döneminde olduğunu görebiliyoruz. Bu dönemden önce Türk Edebiyatında tiyatro varlığı olmaması sebebi ile daha çok adaptasyon, tercüme ve telif eserler karşımıza çıkmaktadır. 

Batıdan alınan bir edebi tür olması sebebi ile Batı Edebiyatının etkilerinin büyük ölçüde hissedildiği Tanzimat Dönemi Tiyatro eserlerinde daha çok komedi türünde eserlerin yazıldığını ve oynandığını görebilmek mümkündür. Özellikle Batı tiyatrosunun en önemli isimlerinden Shakespeare ve Moliere'in taklit edildiğini görebilmek mümkündür. Bu dönem eserlerinde üç birlik kuralı denilen olay, mekan ve zaman birliği kuralına uyulmuştur. Ancak Tanzimat'ın ikinci dönemine doğru gelindiğinde Abdülhak Hamit'in bu kurala uymadığını görebiliyoruz.

Tanzimat Dönemi Tiyatro
Tanzimat Dönemi Tiyatro eserlerine baktığımız zaman kişilerin ya tamamen iyi ya da tamamen kötü olduğunu görebiliyoruz. Yani iyi bir kişinin kötülük yaptığını ya da kötü bir kişinin iyilik yaptığını görebilmek mümkün değildir. İyilerin tiyatronun sonunda ödüllendirildiğini, kötülerin ise cezalandırıldığını görebileceğimiz bu eserler öğütle sona ermektedir. 

Tanzimat Dönemi Tiyatro yazarlarına baktığımız zaman en önemlilerinin İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ahmet Miithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Mehmet Şakir Feraizcizade, Ali Bey, Ali Haydar, Güllü Agop, Ahmet Fehim, Abdi Efendi, Kel Hasan Efendi ve Kavuklu Hamdi'dir.
]]>
Tanzimat https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat.html Tue, 04 Dec 2018 02:55:30 +0000 Tanzimat, Osmanlı devletinde 1839 yılında Tanzimat Fermanı olarak tanımlanan Gülhane Hatt-ı Şerif-i ile başlayan modernleşmeye ve yenileşmeye geçilen yeni bir dönemdir. Reformlar ve düzenlemeler anlamın gelen Tanzim Tanzimat, Osmanlı devletinde 1839 yılında Tanzimat Fermanı olarak tanımlanan Gülhane Hatt-ı Şerif-i ile başlayan modernleşmeye ve yenileşmeye geçilen yeni bir dönemdir. Reformlar ve düzenlemeler anlamın gelen Tanzimat, batıda Osmanlı reformu olarak tanımlanır. 1876 yılında 2. Abdülhamid'in tahta çıkışıyla ve meşrutiyetin ilan edilmesiyle Tanzimat dönemini sona erer. Fakat Osmanlı reformunun 1922 yılında Osmanlı Devletinin sona ermesine kadar devam ettiği söylenebilir.

Tanzimat dönemindeki siyasi liderler Mustafa Reşit Paşa ( 1839-1855 ), Mehmet Ali Paşa, Keçecizade Fuat Paşa ( 1850-1871 ) dır. Daha sonra reform dönemi krize girmiş, uzun dönem siyasi iktidarsızlık yaşanmıştır. Tanzimat'ın başlangıç zamanı 3. Selim ya da 2. Mahmut dönemine kadar inebilir. Çoğu tarihçi bunu Yeniçeri Ocağı'ndaki 1826 yılındaki Vaka-i Hayriye olayını başlangıç olarak alır.

Reform yapılmasının temel sebebi batıdaki askeri, ekonomik ve teknik alanlarda yaşanan gelişim sonucunda Osmanlı Devletinin yeni düzenlemeler getirilerek ayağa kaldırılmasını hedeflemiştir. Gayrimüslim halkın ayaklanmalarına karşı, toplumun yeniden adalet ve eşitlik anlayışıyla toparlanması ve Osmanlı vatandaşlığının yeniden ön plana çıkarılması istenmiştir. Bu açıdan Tanzimat'ı yönlendiren Osmanlıcılık  düşüncesi kabul edilmiştir.

Tanzimat

Tanzimat Fermanı

2. Mahmut döneminde yoğun bir şekilde yapılan reformların, resmi olarak açıklanması ve buna hukuki şekil verilme talebi olmuştur. Fakat siyasi dengelerden dolayı bu devamlı olarak ertelenmiştir. 2. Mahmut 1839 yılında öldüğünde, yerine Abdülmecid tahta çıkmıştır. Reform taraftarı olan Mehmet Hüsrev Paşa'da sadrazamlığa getirilmiştir. Hariciye nazırı ve Londra büyükelçisi olan Mustafa Reşit Paşa padişahı ikna edip, Tanzimat'ın kabulünü sağlamıştır. 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhane bahçesinde Hatt-ı Şerif okunarak, Tanzimatı Hayriye ilan edilmiştir. Osmanlı tarihindeki en önemli belgelerden olan metin, Gülhane Fermanı ve Tanzimat Fermanı olarak anılır.

3 sayfalık metinde devletin gerileme döneminde olduğu, fakat yenilikler sayesinde, yeni yasalarla bu durumdan kurtulmanın mümkün olduğu belirtilmiştir. Halkın din ve mezhep gözetilmeksizin ban ve mal güvenliğinin sağlanmasının gerektiği ilan edilmiştir. Vergilerin kudrete göre alınması gerektiği, halkın askere alınmasının nüfusla orantılı olması gerektiği, en fazla 4-5 sene askerlik süresi olması gerektiği, kişilerin yargısız idam edilmeyeceği, malların müsadere edilmeyeceği gibi konularda yeni yasalar yapılacağı belirtilmiştir. Yani hukuki alanda, askeri alanda, mali alanda, eğitimde, sanayileşmede köklü değişiklikler yapılması hedeflenmiştir. Tanzimat Fermanıyla devlete yeni bir sürecin kapılarını açılmış, önemli yenilikler olacağı ilan edilmiştir.

]]>
Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-edebiyatinin-olusumu.html Tue, 04 Dec 2018 22:28:22 +0000 Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu, söz konusu olduğunda bu dönem edebiyatının bir kültür ve siyasi hareket sonucunda ortaya çıkmış olduğunu görebiliyoruz. 3 Kasım 1839'da Reşit Paşa tarafından ilan edilmiş olan ve Gü Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu, söz konusu olduğunda bu dönem edebiyatının bir kültür ve siyasi hareket sonucunda ortaya çıkmış olduğunu görebiliyoruz. 3 Kasım 1839'da Reşit Paşa tarafından ilan edilmiş olan ve Gülhane Hattı Humayunu da denilen yenileşme hareketinin yürürlüğe konmuş olmasından ötürü doğan bu edebi akım gerek siyasi, gerek edebi ve gerekse toplumsal alanda batıya yönelmenin bir belgesi durumundadır. Bu yüzden Tanzimat Fermanının yayınlandığı 1839 yılı Tanzimat Edebiyatının da başlangıcı olarak sayılmaktadır.

Tanzimat Dönemi Edebiyatının amacı metot açısından Batılı, ruh ve öz bakımından da milli bir edebiyat yaratmadır. Bu bakımdan Türk toplumundaki esaslı değişmeleri, fikir ve yenilik hareketlerini de bu dönem edebiyatında görebilmek mümkündür. Bu dönem edebiyatının üç dönemde incelenmesi gerektiğini söyleyebiliriz:

1- Hazırlık Dönemi (1839-1860): Bu dönem edebiyatının şiir türündeki eserlerinde daha çok Halk Edebiyatının etkilerinin görüldüğünü söyleyebiliriz. Özellikle Akif Paşa, Sadullah Paşa, Müfit Paşa ve Yusuf Kamil Paşa gibi isimlerin Batı'dan yapmış olduğu çeviriler de dikkat çekmektedir. Bu dönemde Fransız Edebiyatının şiir, hikaye ve roman türündeki eserlerinden çevrilerin yapıldığını ve bu sebeple de bu dönemin Divan edebiyatıyla Tanzimat edebiyatı arasında bir köprü görevinde olduğunu söyleyebiliriz. Dönemin önemli hadiselerine baktığımız zaman devlet tarafından çıkarılmış olan ilk Türk gazetesi Takvim-i Vakayi'nin bu dönemde çıktığı görülür. Ayrıca Yusuf Kamil Paşa'nın bu dönemde Fenelon'dan çevirmiş olduğu Telemak da edebiyatımızın ilk çeviri romanı olarak karşımıza çıkar.

Tanzimat Dönemi Edebiyatının Oluşumu
2- I. Dönem Tanzimat Edebiyatı (1860-1877): 186'ta Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayınlanmasıyla başlayan bu dönem 1877'ye kadar sürmüştür. Bu dönem 1877'de II. Abdülhamit'in Meşrutiyet Meclisinin çalışmalarını durdurmasına kadar devam etmiştir. Bu dönem batı etkisinde gelişen Türk Edebiyatının ilk durağı olması sebebi ile Batı edebiyatı türlerindeki ilk eserler de bu dönemde verilmiştir. Bu bakımdan Türk edebiyatı için bu dönemin ilkler dönemi olduğunu görebiliyoruz. Bu dönem eserlerinde "Sanat, toplum içindir." inanışı hakim durumdadır.

3- II. Dönem Tanzimat Edebiyatı (1877-1895): 1877'den başlayıp 1895 yılına kadar süren edebi döneme verilen addır. Batı edebiyatı türlerinde ürünlerin verildiği ve sanatçıların da daha usta hale geldiği dönemdir. Bu dönem edebiyatında "sanat, sanat içindir." anlayışının hakim olduğunu görebilmek mümkündür.
]]>
Tanzimat Edebiyatının Oluşumu https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-edebiyatinin-olusumu.html Wed, 05 Dec 2018 16:43:48 +0000 Tanzimat Edebiyatının Oluşumu; Tanzimat edebiyatının oluşumu, tanzimat edebiyatı, tanzimat fermanın çıkarılmasıyla siyasi ve kültürel hareket sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Tanzimat dönemini ve edebiyatının açıklay Tanzimat Edebiyatının Oluşumu; Tanzimat edebiyatının oluşumu, tanzimat edebiyatı, tanzimat fermanın çıkarılmasıyla siyasi ve kültürel hareket sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Tanzimat dönemini ve edebiyatının açıklayacak olursak; tanzimat dönemi 1839 lu yıllarda osmanlının batılılaşma fikri olarak yenileşme çabası sonucu ortaya çıkmıştır. Batının ilerlemesi ve osmanlının kültürel olarak geride kalmaması maksadıyla tanzimat fermanı ilan edilmiş .Ve köklü değişimler meydana gelmiştir. O dönemlerde çıkarılan dergiler ve yazılan şiirler daha toplumcu " sanat halk içindir." mantığıyla çıkarılmıştır.

Birçok çeviri odaları açılmış ve batıdan alınan eserlerin çevirileri yapılmıştır. Özellikle Fransız edebi eserleri için Fransızca çeviri odaları açılmıştır. Fransızca eserlerin, çevirileri gerçekleştirilerek edebiyatta yeni bir dönem meydana gelmiştir. Tanzimat döneminin önde gelen ismi ve yönetici konumunda olan Mustafa Raşit paşadır. Tanzimat döneminde, batılılardan haberdar olmak ve batılıların gelişmesini takip ederek yapılan yenileşme süreci doğal olarak edebiyattan geçerdi. Çünkü edebiyat toplumun sorunlarını ve kültürlerini yazılı olarak belge niteliğinde sunmaktadır. Edebiyat her zaman için günün ve dönemin kültürünü yansıtır. Doğal olarak, bundan dolayı tanzimat fermanın ilanından sonra yapılan yenileşme harekatını halka benimsetmek ve  halkta yer alması tabiki dönemde çıkarılar dergilerde ve aydınların eserlerine yer bulmalıydı. Bundan dolayı açılan çeviri odalarıyla batıdan alınan eserler aydınlarımızın katkısıyla halk tarafından benimsenmiştir. Tanzimat edebiyatın biyatıyla dönemin aydın ve değerli yazarlarıda aslında kendilerini bulmuştur. Çünkü tanzimat edebiyatından önce divan edebiyatı hakimdi. Divan edebiyatı, tanzimat edebiyatına oranla "sanat sanat içindir." mantığı çerçevesinde toplumdan kopuktu. Toplumun sorunları ve kültürleri bakımından dönemin aydınları eserlerinde bunu yansıtmakta zorluk çekiyorlardı. Ve halktan kopuk eserler meydana geliyordu.

Tanzimat Edebiyatının Oluşumu

Tanzimat fermanın, çıkarılması sonucu oluşan tanzimat edebiyatının gerçekleşmesi ile yazarlar ve aydınlar halka karışmış ve divan edebiyatına oranla daha sade ve düz yazıya geçmişlerdir. Bundan dolayı halka karışmış ve kendilerini ifade etmekle birlikte kendi tarzlarını ve kendi düşünceleri ifade edebildiklerinden, kendilerini bulmuş ve edebiyatta yeni bir dönem başlamışlardır. Tanzimat döneminin oluşumu, özellikle çeviri yapmakla görevlendirilen aydınlarımızın çeviri odalarında halka Fransızca vb gibi dil eğitimi vermek ve batıda yayınlanan özellikle Fransız eserlerinin çevirileri yaparak ve batıdan alınan eserlerden etkilenerek ve bu eserler sayesinde kendilerini bulmakla başlar. 1839 da ilan edilen edilen tanzimat fermanı ile ilk çeviri odaları açılmıştır. Çeviri yapan aydınlar bir süre sonra kendi benliklerini bulduklarından dolayı çeviri odaları yabancı dili öğretme ve yabancı eserlerin çevirileri yanında bir süre sonra aydınlarımızın, zamanlarını geçirdikleri ve toplandıkları düşüncelerini paylaşarak istişare yaptıkları odalar halini alırlar. Belirtmek gerekirse tanzimat edebiyatı ilk olarak çeviri odalarından çıkmıştır, demek yalnış olmaz. Ve bundan dolayı 1839 ile 1860 yılları arası tanzimat edebiyatın birinci dönemi veya hazırlık dönemi de denilmektir. Bu tarihler arasında batının eserleri incelenmiş ve bu kendilerini bulan aydınlar tanzimat edebiyatının temellerini atmıştır.

Tanzimat fermanıyla birlikte açılan çeviri odalarında görev alan ve tanzimat edebiyatın oluşması için temelleri atan, halka benimseten; İbrahim Şinasi, Münif Paşa, Sadullah Paşa, Cevdet Paşa, Mustafa Refik, Ethem Pertev Paşa gibi aydın isimler önde gelmektedir. Ve tanzimat eebiyatının temellerini atmışlardır. Aynı zamanda bu isimler yapmış oldukları çevirilerden etkilenmişler ve kendi tarzlarını bulduklarından dolayı bir çoğu halka dayalı eserler meydana getirmişlerdir. Çıkarılan eserler halkın sorun]]> Tanzimat Dönemi Sanatçıları https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-donemi-sanatcilari.html Wed, 05 Dec 2018 17:03:59 +0000 Tanzimat Dönemi Sanatçıları, Tanzimat Dönemi, Osmanlı İmparatorluğunda 1839 yılında Gülhane Hatt-ı Şerif'inin yani Tanzimat fermanının okunmasıyla birlikte başlayan modernleşme harekatına verilen isim olarak bilin Tanzimat Dönemi Sanatçıları, Tanzimat Dönemi, Osmanlı İmparatorluğunda 1839 yılında Gülhane Hatt-ı Şerif'inin yani Tanzimat fermanının okunmasıyla birlikte başlayan modernleşme harekatına verilen isim olarak bilinmektedir. Tanzimat genel

anlamıyla düzenlemeler, reformlar anlamlarına gelmektedir. Bu dönemde gerçekleştirilen reform hareketleri çoğu kişi tarafından istenmese de, yapılan reform Batıyı örnek aldığından dolayı kabul görmüştür. Batı dillerinde daha çok "The Ottoman Reform" yani Osmanlı Reformu olarak geçmektedir. Tanzimat dönemi çok uzun bir dönemi kapsamaktadır. Bu dönemde birçok değişiklikler yapılmış olup, yapılan değişiklikler topluma kabul ettirilmiştir. Tanzimat Dönemi 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkması ve Meşrutiyetin ilanıyla sona ermiş olarak bilinir. Fakat genel anlamda Tanzimat Döneminin 1922 yılında Osmanlı Devletinin yıkılmasına kadar sürdüğü bilinmekte olan bir husus olmaktadır. Tanzimat döneminde birçok Tanzimat Dönemi Sanatçıları faaliyet göstermiştir. Tanzimat döneminde yaşayan sanatçılar ve bu dönemde eser veren sanatçılar gerçekten de kendilerine has eserler oluşturmuşlardır. 

 ZİYA PAŞA (1829 – 1880)
  • Ziya paşanın  hazırlamış olduğu şiirleri divan edebiyatı tarzında olmaktadır. 
  • Şiir ve İnşa adlı makalesinde halk edebiyatını; “Harabat” adlı antoloji ile divan edebiyatını övmüş, bu yüzden Namık Kemal tarafından eleştirilmiştir.
  • Hece ölçüsüyle yazdığı şiirleri de vardır. Genellikle aruzu kullanmıştır.
  • Bağdatlı Ruhi’ye nazire olarak yazdığı Terkib-i Bent‘i önemlidir.
  • Şiirleriyle toplumdaki olumsuzlukları eleştirmiş ve felsefi konuları ele almıştır.
  • Dönemin idarecilerine (Özellikle Ali Paşa’ya) yönelik hicivler yazmıştır
  • Çeviriler yapmıştır.
  • Toplumsal şiirlerinde hak, hürriyet, adalet, medeniyet, ahlak gibi kavramları işlemiştir.
  • Namık Kemal’le birlikte yurt dışında çıkarılan ilk gazete olan “Hürriyet”i yayımlamıştır.
  • Romantizm akımından etkilenmiştir.

Eserleri:

  • Şiir: Eş’ar-ı Ziya
  • Antoloji: Harabat 
  • Tercüme: Rüyanın Encamı, Endülüs Tarihi, Engizisyon Tarihi, Emil, Tartüffe…
  • Hiciv: Zafername
  • Makale: Şiir ve İnşa
  • Mektup: Veraset Mektupları
  • Anı: Defter-i Amal

NAMIK KEMAL (1840 – 1888)

  • Vatan şairi olarak bilinir.
  • Şiir, eleştiri, biyografi, roman, tarih, makale gibi farklı tür olarak­ eserler vermiştir.
  • Toplum için sanat anlayışındadır.
  • Eserlerinde vatan, hürriyet, özgürlük, eşitlik gibi konuları işlemiştir.
  • Edebiyatçı kimliği kadar fikir adamı kimliği de önemlidir.
  • Dilin sadeleşmesi taraftarıdır.
  • Şiirlerini, heyecanlı bir söylevci edasıyla yazmıştır.
  • Hece ile şiirler de yazmıştır; ama genellikle aruz ölçüsünü kullanan ilk sanatçıdır.
  • Şiirlerinde hem konu hem de biçim bakımından yenilikler görülür.
  • Ziya Paşanın eski edebiyatı övdüğü “Harabat” adlı anto­lojisini eleştirmek amacıyla yazdığı“Tahrib-i Harabat ile ilk eleştiri kitabı örneğini vermiştir.
  • Namık Kemal, tiyatrolarında aşk dramları, vatanseverlik, fedakarlık, ahlak gibi konuları işlemiştir.
  • “Vatan Makalesi” adlı önemli bir yazısı vardır.
  • Tasvir-i Efkar gazetesini Şinasi’den devralmıştır.
  • Ziya Paşa ile birlikte Londra'da Hürriyet gazetesini çıkarmıştır.
  • Mektupları vardır. Magosa'da yazdığı mektuplar Batılı anlamda anı türünün ilk örneği sayılmaktadır.
  • Romantizmden etkilenmiştir.
Tanzimat Dönemi Sanatçıları

Eserleri:

  • Roman: İntibah, Cezmi
  • Tiyatro: Vatan yahut Silistre, Gülnihal, Kara Bela, Akif Bey, Celalettin Harzemşah, Zavallı Çocuk
  • Eleştiri: Tahrib-i Harabat, Takib-i Harabat, İrfan Paşa’ya Mektup, Renan Müdafaanamesi
  • Tarih: Devr-i İstila, Kanije, Silistre Muhasarası, Osmanlı T]]> Tanzimat Fermanı Nedir https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-nedir.html Thu, 06 Dec 2018 11:39:37 +0000 Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde atılan ilk demokratik adımdır. 1839 yılında II. Mahmut’un oğlu Abdülmecit tahta geçtiğinde, Osmanlı devleti gerileme dönemindeydi ve sorunlar yaşamaktaydı. Bu dönemde Fransız ihtilalinin Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde atılan ilk demokratik adımdır. 1839 yılında II. Mahmut’un oğlu Abdülmecit tahta geçtiğinde, Osmanlı devleti gerileme dönemindeydi ve sorunlar yaşamaktaydı. Bu dönemde Fransız ihtilalinin de etkisi ile Osmanlı Devleti’nde, aydın, farlı fikirlere sahip kişiler çıkmaya başlamıştır. Bu aydın kişilerden özellikle de meşruti yönetimden yana olanlarının Osmanlı Devleti’ne baskıları, ıslahatların kalıcı olmasını istemeleri ve Fransız İhtilalinin sonucu olarak ülkede oluşmaya başlayan milliyetçilik fikrinin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak amacıyla Abdülmecit,babasının zamanında kararlaştırılan tanzimat fermanının hazırlanması için Mustafa Reşit Paşa’yı görevlendirmiştir. Bunun üzerine, 3 kasım 1839 yılında Gülhane Parkı’nda Hariciye Nazırı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından Tanzimat fermanı okunmuştur. Bu sebeple de Tanzimat-ı hayriye Fermanı’na Gülhane Hattı Hümayunu da denilmektedir.   

    Tanzimat Fermanı’nın Başlıca Esasları:

    • Müslüman veya hristiyan ayırt edilmeksizin tüm Osmanlı halkının can, mal ve namus güvenliğinin devlet garantisi altına alınmaktadır.
    • Mahkemeler açık olacaktır ve  hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecektir ki bu da  hukuk devleti özelliğini yansıtmaktadır.
    • Vergide adalet sağlanacak ve vergiler halkın gelir düzeyine göre ayarlanarak, düzenli bir şekilde alınacaktır.
    • Askerlik işleri bir düzene sokulacak ve erkeklerin mecburi askerliği  dört yıl olacaktır.
    • Her türlü rüşvet ve iltimas ortadan kalkacaktır.
    • Kanun önünde herkes eşit olacak ve özel mülkiyet güvence altına alınabilecektir. Bu da halkın kendi mülküne sahip olması ve mülkünü miras olarak bırakabilmesi anlamına gelmektedir.

    Tanzimat Fermanı Nedir

    Tanzimat Fermanı’nın Sonuçları:

    • Bu ferman ile devlet kendini yenilemesi gerektiğini kabullenmiş bulunmaktadır.
    • Osmanlı devleti Tanzimat Fermanı’nın yayınlanmasının ardından, Anadolu ve Rumeli’ye memurlar göndererek, durumun halk tarafından anlaşılmasını sağlamaya çalışmıştır.
    • Hukuk alanında yapılan ıslahatlar sonucunda, yeni mahkemeler ile ticaret ve ceza kanunları meydana getirilmiştir. Ancak bu ıslahatlar, Türk ve müslümanlardan çok Avrupalılar ile müslüman olmayan kesime fayda sağlamıştır.
    • Batılaşma adı ile kılık, kıyafet, yaşam biçimi ve sosyal alanlarda bir çok yenilik yapılmıştır.
    • Osmanlı ülkesinde anayasanın başlangıcı olan Tanzimat Fermanı ilan edilirken, Osmanlı Devleti Avrupalı devletlerinin desteğini sağlamayı amaçlamıştır.
    • Osmanlı Devleti’nde batı örnek alınarak, ordu ve eğitim alanında çalışmalar başlatılmıştır.
    • Tanzimat Femanı’nın sadece padişahın iradesi ile ortaya çıkmış olmasının sonucunda, halk tarafından tam olarak anlaşılamamış olmasının yanı sıra, bu dönemde Osmanlı Devleti’nin ilk aydınları ortaya çıkmaya başlamıştır. 

    ]]>
    Tanzimat Edebiyatının Genel Özellikleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-edebiyatinin-genel-ozellikleri.html Thu, 06 Dec 2018 18:54:25 +0000 Tanzimat edebiyatının genel özellikleri, Tanzimat fermanı sonrası batıya özellikle Fransa'ya öğrenim görmek için gönderilen ve batı kültürüyle yetişen aydınlar, Türk edebiyatına yeni eserler vermeye çalıştılar. Tanzimat edebiyatının genel özellikleri, Tanzimat fermanı sonrası batıya özellikle Fransa'ya öğrenim görmek için gönderilen ve batı kültürüyle yetişen aydınlar, Türk edebiyatına yeni eserler vermeye çalıştılar. Özellikle Şinasi ve Agah Efendi 1860 yılında çıkardıkları Tercüman-ı Ahval gazetesi batı edebiyatına yüzümüzü dönmemizi sağlamıştır Tercüman-ı ahval gazetesiyle başlayan bu döneme " Tanzimat edebiyatı " adı verilmiştir.
Tanzimat Edebiyatının Genel Özellikleri             
 Tazminat Edebiyatının Genel özellikleri:
  • Tanzimat edebiyatı sanatçıları divan edebiyatında bulunan tarih, mektup ve şiiri batı anlayışına göre yenilemişlerdir. Edebiyatımızda bulunmayan roman, hikaye, makale, tiyatro vb. yeni türler getirmişlerdir. 
  • Tanzimat edebiyatının başlarındaki yazarlarımızın çoğu (Namık kemal, Ziya paşa, vb.) Fransız devrimci yazarların (Rousseau, Montesquieu, Voltaire vb.) etkisi altında kalmışlardır. Bu yazarların çoğu vatan, millet, hak, adalet, meşrutiyet vb. gibi kavramları makale ve şiirlerinde memlekete yaymaya çalışmışlardır. 
  • Toplum için sanat anlayışını benimsemişlerdir.
  • Fransız edebiyatını örnek alan sanatçıların bir kısmı Klasisizm (Ali bey, Şinasi, Ahmet Vefik paşa), bir kısmı da Realizm (Nabizade Nazım, Recaizade    Mahmut Ekrem, Sami Paşazade Sezai) altında eserler vermişlerdir.
  • Tanzimat edebiyatı, divan edebiyatı tersine üst tabaka için değil halk için ortaya çıkmıştır.
  • Bu görüşün sonucu dili sadeleştirmek, konuşma dilinin ise yazı dili haline gelmesini sağlamaktır.
  • Tanzimat edebiyatı sanatçıları dil konusunda böyle düşünmekle beraber hiç biri konuşma diliyle yazabilmiş değillerdir. 
  • Tanzimat edebiyatında ki önemli yeniliklerinden biride anlatımın kuruluşundadır. Bu edebiyatta süslü laflarla hüner göstermek yerine, bir takım      düşünceleri halka yaymak amacı olduğundan gerçek düşünce ile ilgisi olmayan doldurma sözlere yer verilmemiş olup, anlatılmak istenen kısa cümlelerle anlatılmıştır.
  • Tanzimat edebiyatı nazmında şiirin konusu geliştirilmiştir. Günlük hayatla ilgili olay, duygu ve düşünce şiir konuları olarak seçilmiştir.
]]> Tanzimat Fermanı Maddeleri https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-maddeleri.html Fri, 07 Dec 2018 01:51:23 +0000 Tanzimat Fermanı Maddeleri, Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde demokratikleşme sürecinde atılan ilk somut adım olarak bilinmektedir. Sultan Abdülmecit döneminde dış işleri bakanı Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. Tanzimat Fermanı Maddeleri, Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde demokratikleşme sürecinde atılan ilk somut adım olarak bilinmektedir. Sultan Abdülmecit döneminde dış işleri bakanı Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. Gülhane parkında okunmasından dolayı Gülhane Hatt-ı Hümayunu yada Tanzimat-ı Hayriye olarak da bilinir. Tanzimat fermanı çok eski zamanlarda toplum düzeninin sağlanması amacıyla ilan edilerek bütün vatandaşların bu fermana ayak uydurmaları sağlanmıştır. Bu fermanda padişahın hakları, vatandaşların hakları ve daha birçok haklar genel olarak sıralanmıştır. Ama en önemlisi bu fermanın genel amaçlı olarak ilan edilmesidir. Bundan dolayı bütün kişiler bu fermana kesinlikle uyum sağlamalıdır. Uyum sağlamayan, kurallara uymayan verilen emirlere karşı gelerek padişahı yok sayan kişiler cezalandırılmıştır.

Tanzimat Fermanı Maddeleri:
  • Tanzimat Fermanı Osmanlı Devletinde anayasacılık faaliyetlerinin başlangıcı olarak bilinmektedir. Anayasacılık faaliyetleri toplumda düzenin sağlanması, hukuk kurallarının işlerlik kazanması ve devlet işlerinin düzene binmesi için gerekli görülen yaptırımlardan olmuştur. 
  • Tanzimat Fermanında kanunlardan daha üstün bir gücün olmadığı savunulmuştur ve kesinlikle de öyle olmuştur. Kanunlar kesinlikle üstün kılınmış gerekli görülen yaptırımlar uygulanmıştır.
  • Tanzimat Fermanında kişilerin mülkiyet hakları devletin güvencesinde olmuştur. Devlet bu sayede kişilerin haklarının korunmasına yardımcı olmuş ve mülkiyetin kişinin hak kazancı olduğu savunulmuştur.
  • Tanzimat döneminde batılılaşma harekatları çok aşırı derecede artmış ve batıya gönderilen kişi sayısında da artış gözlenmiştir. 
  • Padişahın yetkileri artmış ve halk bu sayede daha çok rahat etmiştir. Çünkü padişah dışındaki kişiler halka baskı oluşturmamaktadır.
  • Yeni mahkemeler açılmış ve Avrupa tipi hukuk kuralları yerleşmeye başlamıştır.
  • Tanzimat Fermanı padişahın iradesine bağlı olarak gelişmiştir. Halktan talep edilen istekler üzerine çıkarılmamıştır.
  • Tanzimat Fermanı yalnız devleti kalkındırmayı değil milleti de refaha kavuşturmayı amaç edindiğinden, Osmanlı Devletinin halk için var olduğunu gösteren ilk örnektir.
  • Müslüman ve Gayri Müslim ayrılığına son verilmek istendiğinden Millet sistemi ve Reaya anlayışı terk edilmiştir.
  • Anayasacılık alanında önemli bir belge olmuştur.
  • Kanunu her şeyin üstünde tutması Hukuk devleti olma yolunda atılan ilk adım olduğunun göstergesidir.
Tanzimat Fermanı Maddeleri
Tanzimat Fermanı maddeleri ile, Osmanlı padişahı, yapılan fermana uyacağına yemin etmiştir. Osmanlı padişahı, kendi rızasıyla yetkilerinin sınırlandırılmasına izin vermiştir. Osmanlı padişahı, kanunun üstünlüğü ilkesini benimsediğini göstermiştir. Osmanlı Devletinde anayasacılık hareketlerinin başlamasında önemli rol oynamıştır. Kişisel hak ve özgürlüklerin gelişmesine büyük ölçüde katkıda bulunmuştur. Fermanın halktan gelen talep üzerine değil, padişah tarafından hazırlatılması sebebiyle halk tarafından yeterince anlaşılamamıştır. Fermanın açıklanması ve anlaşılabilmesi için Anadolu ve Rumeli'ye memurlar gönderilmek zorunda kalınmıştır. Şeri mahkemelerin yanında Avrupa Hukuk kurallarına uygun yeni mahkemeler oluşturulmuştur. Mahkemelerin çeşitliliği sebebi ile farklı kurallar uygulanmaya başlamış, ülke topraklarındaki hukuk birliği bozulmaya başlamıştır. Batılılaşma hareketleri hız kazanmıştır. Batılıları anlayan aydınlar yetişmeye başlamıştır. Avrupalı Devletlerin azınlıkların haklarını bahane ederek devletin iç işlerine karışması engellenmeye başlamıştır. 

Tanzimat Fermanı maddeleri ile azınlıkların bağımsız olmak için ayaklanmalarının önüne geçilmiştir. Tercüman-ı Ahval, Tasvir-i Efkar ve Ceride-i Havadis isminde yeni gazeteler çıkmıştır. Halk aydınlanmaya, çevresinde olup bitenleri değerlendirmeye başlamıştır. Okum]]> Tanzimat Fermanı https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani.html Fri, 07 Dec 2018 15:45:54 +0000 Tanzimat fermanı, çok eski yıllarda oluştulan kişilerin haklarının korunmasında, kişilerin haklarının devlet güvencesi altına alınmasında ve demokratik bir halk kitlesi oluşması için gündeme getirilmiş olan bir
Tanzimat fermanı, çok eski yıllarda oluştulan kişilerin haklarının korunmasında, kişilerin haklarının devlet güvencesi altına alınmasında ve demokratik bir halk kitlesi oluşması için gündeme getirilmiş olan bir ferman olarak bilinir. Tanzimat fermanında padişahın hakları genişletilimiştir. Yasa koyucu padişah olmuş halkın yani o bölgede yaşayan bütün vatandaşların koyulan kurallara uyması sağlanmıştır. Kurallara, kanunlara, yasalara ve padişahın emirlerine uyum göstermeyen kişiler cezalandırılmıştır. Tanzimat fermanı ilan edilmesinde temel nedenler Mısır Valisi olan Mehmet Ali Paşa olayında Avrupa ülkelerinin desteğinin alınması beklentisi içerisine girilmiş, Avrupanın Osmanlı iç işlerine müdahalesini önleme çabaları içerisinde olmaları, yapılan ihtilaller sonrasında milliyetçilik etkisinin artırılmasını sağlamak ve ülke içerisinde barınan gayrimuslim kişileri de ülke vatandaşı yapmak gibi nedenler sebebiyet vermiştir. Tanzimat fermanı ile bütün vatandaşların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması amacı güdülerek hareket edilmiş olup, kişilerin yargılanmasında açıklık ilkesi oluşturularak idam cezalarının hafifletilmesi sağlanmıştır. Kesinlikle herkes adalet önünde yargılanacak ve kişilere eşitlik ilkesi uygulanacaktır. Bu ilke adaletin var olduğunu belirtmektedir. Alınan vergilerde eşitlik sağlanmıştır. Erkeklere dört yıl mecburi askerlik zorunlu olmuştur. Rüşvetin ortadan kaldırılması ve kişilerin hak ettiği cezalara çarpıtılmış olması gerekli görülmüştür.

Tanzimat fermanı, yapılan bütün değişimlerle uygulanan yasalar çerçevesinde mecburi olarak kabul görmüştür. Osmanlı Devleti'nde anayasacılık faaliyetlerinin başlangıcı bu dönemde gerçekleşir. Kanunun her gücün üstünde olması ve kanunlara tüm halkın uyacağı emir edilmiştir. Mülkiyet hakkı devlet güvencesi altına alınmış olup kişilerin rahatlıkla mülkiyet lerinde barınması için ortam oluşturulmuştur. Batılılaşma hareketleri hız kazanarak batı ülkelerine vatandaşların gönderilmesi görülmüştür. Tanzimat fermanıyla padişahın yetki alanı genişleyerek artmıştır. Kişilerin yargılanması için yeni mahkemeler oluşturulmuştur. Bu ferman oluşturulmasında halkın istekleri göz önünde bulundurulmuştur. Halkın istekleri oldukça önemlidir.
Tanzimat Fermanı

Tanzimat fermanı sonuç olarak, Osmanlı padişahı yapılan fermana uyacağına yemin ederek fermanı onaylanmış, Osmanlı padişahı kendi isteğiyle yetkilerinin sınırlandırılmasına müsade etmiştir. Osmanlı padişahı kanunun üstünlüğünü ilk önce kendisi benimseyerek halkın da bu hususta adım atmasına ortam oluşturulmuştur. Kişisel hakların korunmasıyla birlikte azınlık hakları da oluşturularak vatandaşlık hakları daha etkili kılınmıştır. Gerekli görülen bütün haklar, devlet hakları, özgürlükler ve daha birçok hak bu fermanla etkili bir ortam oluşturularak gündeme getirilmiştir. Tanzimat fermanı vatandaşlar arasında uygun görülecek devamlılığı sağlanmış fakat uygulanan bazı maddeler zamanla değişim göstererek daha uygun hale getirilmiştir.

]]>
Tanzimat Fermanı Kimler Tarafından İlan Edildi https://www.tanzimatfermani.com/tanzimat-fermani-kimler-tarafindan-ilan-edildi.html Sat, 08 Dec 2018 04:34:02 +0000 Tanzimat Fermanı Kimler Tarafından İlan Edildi, tanzimat fermanı Sultan Abdülmecid tarafından hazırlatıldı ve ilan edildi. 3 Kasım 1839 tarihinde Hariciye Nazarı Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul un Fatih ilçesinde bulunan Tanzimat Fermanı Kimler Tarafından İlan Edildi, tanzimat fermanı Sultan Abdülmecid tarafından hazırlatıldı ve ilan edildi. 3 Kasım 1839 tarihinde Hariciye Nazarı Mustafa Reşit Paşa tarafından İstanbul un Fatih ilçesinde bulunan Gülhane parkında halka okunarak ilan edildi.

Tanzimat fermanı ile Türk tarihinde demokratikleşmeye adım atmanın ilk belgesi olarak tarihe geçmiştir. Gülhane parkında okunması sebebiyle Gülhane Hatt-ı Şerifi (Padişah Yazısı) denilmekle birlikte, Tanzimat-ı Hayriye (Hayırlı Düzenlemeler)  denilmektedir. Bu fermanla birlikte devlet kendisinde bir takım değişiklikler yaparak yenilenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Bu ferman ile padişahların yetkileri azaltmış ve yetkiler daha çok halka verilmiştir. Halk ise meclis aracılığıyla yetkileri kontrol altına almıştır. Fermanın bu yöndeki amacının asıl sebebi iktidarı saraydan alıp halka vermek ayrıca devlet yönetiminde merkezîleşmeyi sağlamaktır. Fermanda verilen bütün sözler yerine getirilmemiştir, ancak devletin geleceği adına çağdaşlaşma ve cumhuriyetçilik fikirlerine zemin hazırlamıştır. Bu fermanın okunmasından, I. Meşrutiyetin  ilanına kadar geçen dönem Osmanlı Tarihinde Tanzimat Dönemi olarak anılır.

Tanzimat Fermanı Kimler Tarafından İlan Edildi
Tanzimat Fermanının İlan Nedenleri;
  • En önemli ilan nedeni Avrupanın Osmanlı Devletinin iç işlerine karışmasını engellemek,
  • Gayrimüslimleri Osmanlı Devletine bağlamak,
  • Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa meselesinde Avrupanın desteğini almak,
  • Fransız İhtilalinin milliyetçilik etkisini azaltmak.
Tanzimat Fermanında Yer Alan Genel Konular;
  • Osmanlı Devletinde yaşayan bütün vatandaşların can, mal ve namus güvenliklerini sağlamak,
  • Tüm erkek vatandaşlara dört yıl mecburi askerlik görevini sağlamak,
  • Devlet içerisinde rüşveti tamamen ortadan kaldırmak,
  • Bütün halk düşünülerekten vergide adaletli bir sistem getirmek
  • Hukuk devleti özelliklerinden biri olan yargılanmadan idam cezası verilmesini önlemek.
]]>